Applied sciences

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych

Content

Teka Komisji Architektury, Urbanistyki i Studiów Krajobrazowych | 2011 | No VII |

Abstract

W dobie zmieniającego się paradygmatu zrównoważonego rozwoju cywilizacyjnego istotne jest rozważenie zmian etyki zawodu architekta ku proekologicznej kreatywności.
Go to article

Abstract

Rośliny okrywowe to sztucznie utworzona grupa charakteryzująca się określonymi cechami morfologicznymi – są gęste, nisko się krzewią i szybko rozrastają. Do grupy tej należą zarówno byliny, pnącza, trawy ozdobne, krzewinki, paprocie, jak i krzewy liściaste czy iglaste. Rośliny okrywowe są atrakcyjne ze względu na różne walory dekoracyjne – posiadają liście i pędy o interesujących fakturach i kolorze, ponadto przyczyniają się do ograniczenia erozji gleby oraz mogą funkcjonować jako płynne przejście pomiędzy architekturą budynku a krajobrazem. W niektórych sytuacjach stanowią alternatywę dla traw. Rośliny okrywowe znajdują zastosowanie w miejscach takich jak parki, zieleńce, pasy zieleni między jezdniami oraz ogrody prywatne. Mogą tworzyć kompozycje jednogatunkowe, równomiernie pokrywające powierzchnię lub nasadzenia składające się z wielu różnych gatunków. W pracy zaproponowano projekt kompozycji kolekcji dydaktycznej z wykorzystaniem roślin okrywowych.
Go to article

Abstract

Struktury architektoniczne powstają na podstawie warunków odczytywanych przez autora jako determinanty jego projektu. W przypadku Centrum Chopinowskiego i Muzeum Chopina w Żelazowej Woli, były to warunki kontekstu przyrodniczo-kulturowego, warunki konserwatorskie, funkcje. Istotne były także zmiany projektu w trakcie realizacji.
Go to article

Abstract

W basenie Morza Śródziemnego powstały jedne z najstarszych cywilizacji świata. Rozwinęły się tu kultury Egiptu, starożytnej Grecji i Rzymu. Było to miejsce przenikania się sztuki perskiej, hellenistycznej, starochrześcijańskiej, bizantyjskiej i islamu. Ponadto region śródziemnomorski cechuje się łagodnym klimatem i urozmaiconym krajobrazem. Są to powody powstania wspaniałych założeń ogrodowych. Przeprowadzono badania wybranych obiektów ogrodowych na terenie Hiszpanii i na Cyprze. Zwrócono uwagę na układ funkcjonalno-przestrzenny ogrodów, roślinności zastosowane materiały. Badania objęły ogród zabytkowy Park Güell w Barcelonie oraz współczesne ogrody przydomowe
Go to article

Abstract

Artykuł stanowi pewnego rodzaju syntezę teoretycznych podstaw badań prowadzonych przez autora w ramach pracy doktorskiej. Celem rozprawy było znalezienie narzędzia badawczego pomocnego w obiektywizacji decyzji planistycznych związanych z realizacją pożądanej infrastruktury turystycznej, niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania turystyki zrównoważonej na wybranym obszarze. Autor zwraca szczególną uwagę na rolę turystyki w aktywizacji społeczno-ekonomicznej małych miast w warunkach zrównoważonego rozwoju.
Go to article

Abstract

Artykuł prezentuje autorskie narzędzie badawcze, opracowane w ramach pracy dysertacyjnej realizowanej na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej. Instrument ten ma na celu delimitację terenów kluczowych dla rozwoju śródmiejskich przestrzeni kulturowych, a następnie określenie możliwych form ich przekształcania. Zintegrowany system przestrzeni kulturowych oraz Kulturowa oferta inwestycyjna uzupełniają warsztat urbanistów o narzędzia wspierające kreację przestrzeni publicznych o wysokim standardzie użytkowym i przestrzenno-społecznej atrakcyjności.
Go to article

Abstract

Alpinarium należy traktować jako miejsce wzrostu roślin charakterystycznych dla określonych łańcuchów górskich. Stanowi on swoistą kolekcję, która pełni funkcje dydaktyczne i estetyczne. Najlepszym wzorem w tworzeniu ogrodu górskiego jest natura – krajobrazy, siedli-ska, z których pochodzą rośliny. W alpinarium, jak w każdym ogrodzie skalnym wykorzystuje się naturalną rzeźbę i właściwości terenu, bądź teren kształtuje się sztucznie zależnie od wymagań sadzonych roślin. Najczęściej tego rodzaju układy pojawiają się w ogrodach botanicznych, ale z powodzeniem mogą stanowić ciekawą kompozycję ogrodu prywatnego. Urządzenie alpinarium, by prezentował fragment naturalnego krajobrazu górskiego wymaga przede wszystkim bardzo starannego doboru: rodzaju, formy, wielkości skał, bowiem są one szkieletem ogrodu, prawidłowej selekcji gatunków wysokogórskich i zastosowania odpowiedniego podłoża.
Go to article

Abstract

Wraz z przemianami ogrodu naturalistycznego w XIX w. zmieniały się także elementy naturalne. W związku z niestabilną sytuacją w kraju w ciągu XIX i XX stulecia niewiele z założeń krajobrazowych przetrwało do dnia dzisiejszego. Studia nad literaturą tamtego okresu pozwolą na przybliżenie zarówno wyglądu form roślinnych jak i ich przemian. Szczególnym zainteresowaniem należy obdarzyć formy kwiatowe, ze względu na to, iż kwiaty są najdelikatniejszym i najbardziej ulotnym tworzywem ogrodowym. We wczesnych ogrodach krajobrazowych rośliny ozdobne stosowano rzadko. Stanowiły wówczas jedynie zgrabne połączenia z drzewami lub krzewami, a czasem samodzielne niewielkie klombiki lub kosze na trawniku. W II poł. XIX w. za sprawą Humphry Reptona do łask powracają regularne formy kwietników. W następstwie coraz większej różnorodności gatunkowej roślin kwiatowych ulegał y one dalszym ciągłym przemianom. Rozwój ogrodnictwa ozdobnego w Polsce przyczynił się tak że do rozkwitu ogrodów środowiskowych – ogrodów skalnych, różanych, paprociarni. Polska przeżywała w tamtym okresie renesans w architekturze krajobrazu. Powstało najwięcej parków i ogrodów. Z tego powodu prowadzenie badań nad elementami roślinnymi, a szczególnie elementami, których głównym tworzywem były kwiaty, jest niezwykle istotnym zagadnieniem.
Go to article

Abstract

Założenia klasztorne na terenie Lublina mają bogatą historię. Pierwszy powstał już w XIV w. Z czasem do miasta sprowadzano kolejne zakony, dla których fundowano nowe miejsca pod zabudowę. Założenia lokowane poza murami miasta były otoczone pokaźnymi ogrodami. Do dóbr zakonnych należały także pola, łąki, folwarki, a nawet wsie. Przez szereg lat zakonnicy powiększali swoje włości, zabezpieczając w ten sposób finansowanie działalności, którą prowadzili. Po okresie świetności przychodzą ciężkie czasy konfliktów zbrojnych obejmujących Lublin. W tym okresie założenia klasztorne ulegają licznym zniszczeniom, część przekształcana jest na cele świeckie, a przylegające do nich ogrody są dzielone na mniejsze parcele, przeznaczane pod zabudowę lub są sprzedawane. Z istniejących w XVIII w. 18 klasztorów do czasów współczesnych przetrwało 14. Wszystkie są wpisane do Rejestru Zabytków Województwa Lubelskiego, a tylko 6 z nich stanowi do dzisiaj własność zakonów. Ogrody przy zachowanych obiektach różnią się powierzchnią i funkcją od tych z okresu swojej świetności. Ich obszar w obrębie miasta od XVIII w. do czasów współczesnych zmniejszyła się o ponad połowę. Cztery z nich uległy nie-wielkim przekształceniom, a w niezmienionej formie pozostały tylko wirydarze w 9 dawnych klasztorach. Pozostała zieleń pełni funkcje ogrodów przyszpitalnych, przykościelnych lub skwerów miejskich.
Go to article

Abstract

W opracowaniu omówiono zjawiska erozji, ze szczególnym uwzględnieniem roli erozji wodnej w kształtowaniu krajobrazu terenów erodowanych, występowanie erozji na terenie Polski, na podstawie najnowszej literatury oraz przedstawiono metody pomiaru i monitoringu procesów erozyjnych.
Go to article

Abstract

W przeciągu najbliższych lat budownictwo (zwłaszcza mieszkaniowe) czekają nieuniknione zmiany w zakresie technologii, eksploatacji i całej filozofii projektowania, które okażą się być może tak rewolucyjne dla budownictwa i architektury, jak chociażby wynalezienie żelbetu. W artykule omówiono problematykę związaną z definiowaniem i certyfikowaniem budynków zrównoważonych. Wprowadzenie jednolitego, obowiązkowego systemu oceny i certyfikacji dla budynków zrównoważonych jest prawdopodobnie kwestią najbliższych kilku lat. Obecnie najbardziej popularne są systemy BREEAM dla budynków użyteczności publicznej i CSH dla budynków mieszkalnych.
Go to article

Abstract

Bramy i kordegardy stanowiły istotną część ogrodzeń większości założeń dworskich i pałacowych. W zależności od wielkości majątków ich liczba wahała się od jednej do czterech. Pierwotnie miały charakter najczęściej obronny. Z czasem zaczęły jednak pełnić rolę w układzie kompozycji przestrzennej wielu rezydencji. Autorki na wybranych przykładach opisują architekturę tego typu obiektów oraz stan ich zachowania w województwie lubelskim.
Go to article

Abstract

Oranżerie należą do obiektów użytkowych, towarzyszących założeniom rezydencjonalnym. Kresem ich funkcjonowania w Rzeczypospolitej był Dekret o reformie rolnej z roku 1944 akceptowany przez Józefa Stalina. Na jego mocy majątki ziemskie zostały rozparcelowane, a poszczególne obiekty adaptowane na różnorakie funkcję. Wiązało się to często z ich dewastacją. Jednak prawdziwym kresem ich istnienia okazał się czas wolnej Polski – dwudziestolecie kapitalizmu. Powyższy problem został opisany przez autorki na przykładzie historii pomarańczarni w założeniu pałacowo-parkowym w Lubartowie.
Go to article

Abstract

Łazienki królewskie w Warszawie wyróżnia mnogość form małej architektury. Stanowią one umieszczony w sercu miasta zakątek historii polskiej kultury i sztuki wpleciony w scenerię krajobrazowego ogrodu. Przejrzysty, inspirowany przyrodą układ przestrzenny ogrodu silnie akcentowany jest przedstawieniami rzeźbiarskimi i formami małej architektury – mosty. Zarówno przedstawienia rzeźbiarskie, jak i formy mostów stanowią uzupełnienie kompozycyjne całości założenia. Czerpiący natchnienie ze sztuki antycznej, chińskiej najznamienitsi artyści tworzyli tu dzieła, które harmonizując z otoczeniem przemieniły park w miejsce posiadające niemożliwą do wydzielenia na poszczególne elementy całość o symbolicznym i duchowym wymiarze.
Go to article

Abstract

Artykuł poświęcony został nordyckiemu kraju na wyspie, o którym słyszymy głównie z powodu erupcji wulkanów. W artykule, napisanym pod wpływem wrażeń i fascynacji naocznie poznanej Islandii i przestrzeni jej stolicy, przedstawiono rys historyczny osadnictwa od początku jego istnienia i zaprezentowano kilka ważniejszych obiektów związanych z historią i przestrzenią urbanistyczną Reykjaviku, stolicy jednej z najpiękniejszych wysp na świecie.
Go to article

Abstract

W artykule przedstawiono wybrane przykłady projektów wzorcowych szkól jedno- i dwuklasowych z okresu międzywojennego zalecanych do realizacji w niepodległej Polsce. Omówione zostały projekty wybitnych polskich architektów i ich główne cechy, takie jak forma architektoniczna, układ funkcjonalny i sposób organizowania przestrzeni wokół szkół zgodnie z ustalonymi przepisami prawnymi.
Go to article

Abstract

Louis Kahn, jeden z najwybitniejszych architektów XX w., uznawany jest za ojca współczesnych mikrobiologicznych kompleksów naukowych. Jego realizacje z końca lat 50. i 60. ubiegłego wieku stały się wzorcem dla późniejszych projektów laboratoriów mikrobiologicznych. Kahn w swoich realizacjach wprowadził dwie zasady: zasadę podzielenia funkcji na powierzchnie obsługujące i obsługiwane oraz zastosowanie otwartego planu w laboratoriach. Równocześnie wydzielił poziomy techniczne w celu łatwiejszego dostępu do instalacji technicznych. Jego obiekty są pełne symboliki, a zastosowanie surowych materiałów nawiązaniem do dialogu pomiędzy masą budynku i dynamiczną grą światła.
Go to article

Abstract

Zabudowa drewniana pochodząca z końca XIX i pocz. XX w. w Samarze, w Rosji, jest jednym z przykładów nadwołżańskiej architektury drewnianej, charakteryzującej się bogatym zdobnictwem oraz formą. Ciekawym zjawiskiem w XIX w. stało się zastępowanie architektury murowanej architekturą drewnianą. Fenomen ten spowodowany był napływem ludności wiejskiej do miasta. Z drewna budowano nie tylko zabudowę mieszkaniową, ale i budynki użyteczności publicznej (kościoły, szpitale, szkoły) oraz małą architekturę. Początkowo architektura ta znajdowała się na obrzeżach miasta. Wraz z jej popularyzacją wśród urzędników, zaczęła ona występować również w centrum miasta w miejscu wolnych parceli. Można wyróżnić wiele typów tej zabudowy: od najprostszych jednoizbowych po dwu- i trzykondygnacyjne domy ważnych urzędników. Zabudowa ta najczęściej występowała w konstrukcji zrębowej oraz szkieletowej (podziały wewnętrzne, wykusze, wieże). Ostatni wymieniony typ zabudowy mógł mieć konstrukcję mieszaną – parter był murowany, natomiast pozostałe kondygnacje drewniane. Budynki mieszkalne najczęściej zwieńczone były dachem dwuspadowym, natomiast wykusz i ryzality – dachem wieżowym. Układ funkcjonalno – przestrzenny poszczególnych rodzajów zabudowy był określony. Charakterystyczna dla tej zabudowy stała się dekoracja. W przeważającej części motywami ornamentu były formy zoomorficzne, fitomorficzne, geometryczne oraz występowały typowe formy ludowe. Dekorowane były szczyty, okna szczytowe, wiatrownice, zwieńczenia szczytów, listwy podokapowe, naroża budynku (kożuchowanie), nad- i podokienniki. Przybierały one różne formy oraz kształty. Najbardziej charakterystyczne stały się nad- i podokiennik, tworząc dekorowane obramienia okienne. Ich charakterystyczną cechą kompozycyjną była symetria. Z czasem formy obramień okiennych ulegały przekształceniu (przesuwano je względem lica ściany, spiętrzano). Ważnym elementem elewacji stały się akcenty, takie jak ryzality, wykusze, wieżyczki, balkony i niewielkie lukarny. Były one bardzo różne i występowały w dowolnej kombinacji. Cechy architektury drewnianej nawiązują do stylu, jaki panował w XIX w. – eklektyzmu. W Rosji mamy do czynienia ze swoistą odmianą eklektyzmu, polegającą na połączeniu tradycyjnych form architektury rosyjskiej – np. kokosznik – z formami zachodnioeuropejskimi różnych epok.
Go to article

Editorial office

Redaktor naczelny: prof. nadzw. dr hab. inż. arch. Elżbieta Przesmycka, UP w Lublinie, Politechnika Wrocławska kontakt: elzbieta.przesmycka@pwr.wroc.pl

Komitet naukowy:

prof. arch. Bo Larsson (Lund, Szwecja) prof. arch. Mykola Bevz (Politechnika Lwowska, Ukraina) prof. nadzw. dr hab. inż. arch. Elżbieta Przesmycka, UP w Lublinie, Politechnika Wrocławska prof. dr hab. Jan Gliński, czł. rzecz. PAN

Contact

Oddział PAN w Lublinie
Pałac Czartoryskich, Plac Litewski 2,
20-080 Lublin
tel./fax (48 81) 441 30 00
e-mail: lublin@pan.pl


 

Instructions for authors

Na łamach czasopisma zamieszczane są oryginalne prace naukowe. Wszystkie
prace są recenzowane przez specjalistów spoza jednostki macierzystej autorów. Prace
proponowane do druku w Tece poszczególnych komisji oddziału lubelskiego PAN
należy przesyłać na adres odpowiednich Komisji.


Wymogi ogólne i techniczne przygotowania prac.
1. Objętość prac wraz z tabelami, rysunkami i fotografiami nie powinna przekraczać
12 stron formatu A-4.
2. Styl dokumentów – tekst pracy należy pisać czcionką typu Times New Roman
(TNR) 12 pkt., 1,5 odstępu między wierszami, dopuszcza się stosowanie wyróżnień w
tekście, np. kursywę i pogrubienie tekstu, prosimy jednak o zrezygnowanie z podkreślania
liter, wyrazów i zdań.
3. Wielkość tabel i rysunków nie może przekraczać formatu B-5 (12,5 cm x 19,5
cm); opisy tabel czcionką TNR 10 pkt, wypełnienie tabel 10 pkt, pojedynczy odstęp,
rozszerzenie plików zawierających tabele – doc. lub rtf.

Obowiązuje następujący układ pracy:
1. Tytuł artykułu w języku polskim lub angielskim (jeżeli cała praca jest w języku
angielskim, to samo dotyczy streszczenia i słów kluczowych).
2. Imię i nazwisko autora (-ów).
3. Streszczenie pracy (od 300 do 500 znaków).
4. Słowa kluczowe – należy podać do 6 słów pomocnych przy indeksacji i wyszukiwaniu.
5. Tekst główny artykułu powinien obejmować: wstęp, materiał i metody, wyniki,
dyskusję, wnioski (lub podsumowanie) i piśmiennictwo.
6. Tytuł, abstract (300-500 znaków) jako tłumaczenie streszczenia i słowa kluczowe
w języku angielskim.
7. Adres miejsca pracy autora (-ów) w języku polskim i angielskim.
Jan Kowalski, Katedra ....., Nazwa uczelni, adres, e-mail
8. Tytuły tabel oraz ich treść, a także podpisy rysunków i legendy muszą być podane
w języku polskim i angielskim, a numery tabel i rysunków – cyframi arabskimi.


Jednostki i pisownia – obowiązuje międzynarodowy układ SI, np. g·dm-3 (a nie
g/dm3).
Piśmiennictwo – przy powoływaniu się w tekście pracy na publikacje innych
autorów podajemy w nawiasie kwadratowym nazwisko autora(-ów) i rok wydania publikacji
zamieszczonej w Wykazie piśmiennictwa, np. [Chełkowski 1966].
Wykaz piśmiennictwa należy zestawić w porządku alfabetycznym w następujący
sposób: nazwisko (-a) autora (-ów), inicjały imion; rok wydania, gdy w danym roku jest
wydanych więcej prac tego samego autora, po roku naleŜy oznaczyć poszczególne
pozycje a, b, c itd.; tytuł pracy; skrót bibliograficzny wydawnictwa i miejsce wydania;
numer tomu, zeszytu oraz numery stron, np.
1. Chełkowski Z., 1966: Introdukcja troci do rzeki Gowienicy. Gospod. Ryb. 1(2), 18–19.
2. Greń J., Kowalski Z., 1972. Statystyka matematyczna. PWN Warszawa.
3. Horabik J., 1994: Load distribution in a model bin as influence d by mechanical properties
of wheat grain (in Polish). Acta Agrophysica, 1.5. Jury W.A., Roth K., 1990: Transfer Function
and Solute Movement through Soil. In: Theory and Applications. Birkhaser Verlag, Basel, Switzerland.
4. Turski W., 1972: Projektowanie oprogramowania systemów liczących. Mat. Konf.

Projektowanie maszyn i systemów cyfrowych. Warszawa 2-5 czerwca 1971. PWN Warszawa, 132-139.
Prace w języku angielskim: tytuły publikacji powinny być w jęz. angielskim, francuskim
lub niemieckim, z zaznaczeniem język, a oryginalnego tej publikacji, np. (in
Polish), (in Russian) itp.


Autor przesyła do redakcji tekst pracy w 2 egzemplarzach. W przypadku otrzymania
recenzji Autor przesyła do redakcji egzemplarz redakcyjny z uwagami recenzenta,
poprawiony egzemplarz pracy wraz z nośnikiem elektronicznym (dyskietka, CD) i
ustosunkowaniem się do uwag recenzenta i redaktora. Część główną publikacji
(streszczenie, właściwy tekst artykułu oraz piśmiennictwo) naleŜy zapisać w jednym
pliku. Tabele, rysunki i inne załączniki powinny znaleźć się dodatkowo w oddzielnych
plikach. Redakcja zastrzega sobie prawo dokonywania skrótów i poprawek, a
także proponowania zmian i uzupełnień merytorycznych uzgodnionych z autorem.
Materiał graficzny (rysunki, schematy, wykresy) powinien być opracowany i przysłany
jako osobny zapis elektroniczny (pliki źródłowe) w programach pracujących w środowisku
Windows (np. w programach Excel, Corel Draw, Photoshop itp.).


Autor publikowanej pracy zobowiązany jest przenieść swe prawa autorskie na
wydawcę i złożyć oświadczenie, że praca nie była publikowana w innym czasopiśmie.


Autorzy otrzymują jeden egzemplarz tomu.

This page uses 'cookies'. Learn more