Popularnonaukowe

ACADEMIA - magazyn Polskiej Akademii Nauk

Zawartość

ACADEMIA - magazyn Polskiej Akademii Nauk | 2017 | Nr 4 (52) 2017 Skrajności |

Abstrakt

O zdanie w sprawie działań zmierzających do zwalczenia pojawu kornika w Puszczy Białowieskiej poprosiła specjalistów Polska Akademia Nauk. Czy ochrona tego lasu powinna polegać na ingerencji, czyli wycince i wywózce zarażonych drzew?

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Zbigniew Mirek
Słowa kluczowe: krzepliwość krwi

Abstrakt

O złowieszczej sile chorób, przykazaniach dla redaktorów naukowej prasy i patriotyzmie uczonych mówi prof. dr hab. Anetta Undas z Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anetta Undas

Abstrakt

O odpadach, paliwach i stanie powietrza mówi prof. dr hab. inż. Czesława Rosik-Dulewska z Instytutu Podstaw Inżynierii Środowiska PAN i Katedry Ochrony Powierzchni Ziemi Uniwersytetu Opolskiego.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Czesława Rosik-Dulewska
Słowa kluczowe: muzyka

Abstrakt

O tym, jak dawniej postrzegano muzykę dawną, co dziś uznaje się za odkrycie i jak na tożsamość człowieka wpływają dźwięki, mówi dr. hab. Paweł Gancarczyk, profesor Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Paweł Gancarczyk
Słowa kluczowe: wszechświat

Abstrakt

Kartografia jest dziedziną nauki określającą zasady tworzenia map, a także zgłębiającą możliwości wykorzystania ich treści. Ta definicja – choć w tym wypadku nie dotyczy Ziemi – idealnie odwzorowuje pracę zespołu VIPERS, w którego skład wchodzą również polscy astronomowie.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Katarzyna Małek
Małgorzata Siudek
Janusz Krywult
Agnieszka Pollo

Abstrakt

Nastał okres skrajnych stanów pogodowych. Tak twierdzą klimatolodzy i tego doświadczamy. Skrajności w przyrodzie są dla ludzi nieprzyjemne. Raczej. Za to te przenikające społeczeństwo wywołują konsekwencje rozległe.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Paweł Kozłowski
Słowa kluczowe: łasica

Abstrakt

O tym, dlaczego łasice miewają skrajnie różną wielkość, mówi dr Paulina Szafrańska z Instytutu Biologii Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Paulina Szafrańska

Abstrakt

Wypalenie zawodowe przybiera dziś formę swoistej epidemii – sugerują niektóre doniesienia naukowe. Dotyczy to szczególnie osób ratujących życie, czyli strażaków, policjantów czy lekarzy zabiegowych, ale także przedstawicieli innych tzw. zawodów społecznych, których podstawą jest bliska relacja z drugim człowiekiem. Zatem również psychoterapeutów.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Marcin Rzeszutek
Katarzyna Schier
Słowa kluczowe: kosmos kometa meteoryt

Abstrakt

Nie wszystko, co niebo nam przynosi, jest miłe. Obawiając się spadających na Ziemię komet czy meteorytów, pamiętajmy, że część tego, co przybywa do nas z kosmosu, może być źródłem wielkich odkryć.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Wojciech A. Hellwing

Abstrakt

Bałtyk jest nietypowym słonawym morzem, jego fenomen wynika z równowagi zasolenia uzyskiwanej z dopływów wód słodkich i wlewów wód słonych z Morza Północnego. Stan ten nie jest jednak trwały. Od czego zależy?

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Daniel Rak

Abstrakt

Promieniowanie gamma najwyższych energii nie dociera do powierzchni Ziemi – zostaje zatrzymane w atmosferze. Ale właśnie atmosfera może stać się narzędziem umożliwiającym detekcje fotonów o energiach rzędu teraelektonowoltów. Dzięki wykorzystaniui nstrumentów rejestrujących promieniowanie Czerenkowa można prowadzić obserwacje źródeł emitujących wysokoenergetyczne fotony za pomocą ziemskich teleskopów.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Alicja Wierzcholska

Abstrakt

Symbolem ryb z okresu dewońskiego jest grupa ryb pancernych (plakodermów). Najnowsze badania przy użyciu skanera 3D przynoszą odpowiedź na intrygujące pytanie: co nas, ludzi, z nimi łączy.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Piotr Szrek

Abstrakt

O obecności kobiet w nauce, tym, co mogłoby wspomóc ich kariery naukowe, oraz planach Akademii Młodych Uczonych mówią przewodnicząca AMU w IV kadencji dr Anna Ajduk z Uniwersytetu Warszawskiego oraz wiceprzewodniczące dr Nicole Dołowy- -Rybińska z Instytutu Slawistyki PAN, dr hab. Monika Kędra, prof. Instytutu Oceanologii PAN, i dr hab. inż. Monika Kwoka, prof. Politechniki Śląskiej.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Ajduk
Nicole Dołowy-Rybińska
Monika Kędra
Monika Kwoka
Słowa kluczowe: lód

Abstrakt

Gdy spada temperatura, zmienia się stan skupienia wody. Rzeki, jeziora i morza skuwa lód, para wodna w atmosferze zamienia się w kryształki śniegu, a woda pod powierzchnią gruntu przyjmuje postać drobnych soczewek lub żył lodowych. W wysokich górach i w obszarach polarnych tworzą się lodowce i czapy lodowe. Wszystkie te duże i małe, widoczne i niewidoczne formy występowania wody w stałym stanie skupienia na kuli ziemskiej tworzą kriosferę.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jan Dzierżek
Słowa kluczowe: taksonomia grzyby

Abstrakt

Kiedy mówimy o grzybach, zazwyczaj przed oczami staje nam borowik albo muchomor. Tymczasem taksonomiczne królestwo grzybów jest znacznie większe i bardziej różnorodne – do dzisiaj opisano ponad 100 tysięcy gatunków, przy czym szacuje się, że w rzeczywistości może ich być nawet pięćdziesiąt razy więcej. Niektóre ukochały paliwo lotnicze.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Julia Pawłowska
Słowa kluczowe: proszki owocowe

Abstrakt

O kolorach posiłków, tajemnicy suszenia oraz przymusie dla producentów mówi dr Anna Michalska z Instytutu Rozrod Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Michalska

Abstrakt

Żeby dowiedzieć się, co w przeszłości wpływało na wahania poziomu mórz, trzeba pojechać w góry – Alpy albo Tatry. One bowiem w dawnych epokach geologicznych były dnem oceanu.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Andrzej Grabowski
Jolanta Iwańczuk

Abstrakt

Jak coś tak bardzo daleko z prawej, to już do lewej mu bliżej, zwłaszcza tej, co tak bardzo z lewa.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jerzy Bralczyk

Redakcja

Redakcja

Jan Strelau

honorowy redaktor naczelny

Magdalena Prokopowicz

redaktor naczelna

Jolanta Iwańczuk redaktor merytoryczna z zakresu nauk o Ziemi

Justyna Orłowska dziennikarz

Renata Burlikowska redaktor językowa

Daniel Sax tłumacz

Andrzej Figatowski grafik

Andrzej Kozak edytor zdjęć

Rada naukowa

Jerzy Duszyński

prezes PAN (przewodniczący)

Stanisław Filipowicz

Roman Słowiński

Grażyna Borkowska

Katarzyna Turnau

Roman Micnas

Witold Rużyłło

Antoni Rogalski

Henryk Szymczak

Kontakt

Kontakt

Polska Akademia Nauk

Biuro Upowszechniania i Promocji Nauki

pl. Defilad 1

00-901 Warszawa

academia@pan.pl

www.pan.pl

www.academia.pan.pl

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji