Nauki Humanistyczne i Społeczne

Historyka Studia Metodologiczne


Historyka Studia Metodologiczne | 2013 | vol. 43 English-German version |


This paper discusses particular traits of historical thinking, including the role of the historian’s mentality in the perception of history.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Maciej Dymkowski


Fin-de-siècle Central European scholarship takes on a different complexion, if it is approached from the perspective of politically responsible action. The article analyses neither scholarship involved into party politics nor apolitical scientific and scholarly activities but focuses on a specific approach: The scholars I am concerned with in this article strove for the strict division of science and politics; they nevertheless remained committed to political objectives such as improving social conditions. The approaches of Bernard Bolzano, Ernst Mach, Alois Riegl, Sigmund Freud, Ludwig Wittgenstein, Otto Neurath, Hans Kelsen are taken into account.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Johannes Feichtinger


In this study we investigate why bequests are left using a life course approach. Planned post mortem wealth transfers to children are linked with inter vivos transfers and inheritances left by the parents of the plan-makers. Individual decisions concerning wealth accumulation and bequeathing can be understood better if adjacent generations are taken into account. Moreover, particular events from an individual life history (widowhood, divorce, disease, and others) affect bequest decisions. A life course perspective proved fruitful in better understanding bequest behavior.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Nicińska


Philip Sabin points out that modern wargames not only contain substantial amounts of historical information but also arrange it into interactive models which depict historical processes in a simplified manner. Such models can be used in historical research as well, complementing the discourse through more holistic and mathematically strict accounts, and providing tools that impose some discipline on counter- factual speculation.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Michał Stachura


This article focuses on the question of the relation between the subject of The Modern World-System by Immanuel Wallerstein and the theoretical object of worldsystem analysis as a multidisciplinary approach that he proposed for history and the social sciences. The importance of this approach as well as its theoretical deficiencies are shown by examining two unanswered critiques of the first volume of The Modern World-System — one coming from Robert Brenner and the second from Fernand Braudel.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jan Swianiewicz


This article deals with the problem of the knowledge’s utility. This issue is considered from three perspectives. The dualistic perspective is based on the two-component structure: knowledge–reality; the subject–the object. In this regard, the knowledge’s utility is measured by the measure of the power that can be obtained over the world. From the monistic perspective knowledge is useful if it allows the internal improvement of the bearer of the knowledge. Knowledge in terms of the emergent system arises in the fluid cognitive relationship between components of changing system. Relations between the system (whole) and units (part of ) are variable and undetermined by the specificity of the individual components which are also reciprocal and mutually forming.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Wiktor Werner


Kolegium Redaktorskie:
Jakub Basista (Uniwersytet Jagielloński), Dipesh Chakrabarty (University of Chicago), Andrzej Chwalba (Uniwersytet Jagielloński), Ewa Domańska (Stanford University; Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), Maciej Dymkowski (SWPS, Wrocław), François Hartog (L'École des hautes études en sciences sociales, L'EHESS), Michał Jaskólski (Uniwersytet Jagielloński), Marta Kurkowska-Budzan (Uniwersytet Jagielloński), Allan Megill (University of Virginia), Tomasz Pawelec (Uniwersytet Śląski), Jan Pomorski (Uniwersytet Marii Curie Skłodowskiej), Rafał Stobiecki (Uniwersytet Łódzki), Jan Skoczyński (Uniwersytet Jagielloński), Piotr Sztompka (Uniwersytet Jagielloński), Veronica Tozzi (Universidad de Buenos Aires), Marek Waldenberg (Uniwersytet Jagielloński), Wojciech Wrzosek (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza), Anna Ziębińska-Witek (Maria Curie Skłodowska University)


Redaktorzy naczelni:
Maciej Salamon (Uniwersytet Papieski, Kraków), Krzysztof Zamorski (Uniwersytet Jagielloński)


Sekretarze Redakcji:
Jakub Muchowski (Uniwersytet Jagielloński), Rafał Swakoń (Uniwersytet Jagielloński)


Redaktorzy językowi:
Barbara Ratecka
Caroline Stupnicka
Robin Gill

Lista recenzentów 2018:

Magdalena Barbaruk (University of Wrocław), Radosław Bomba (Maria Curie-Sklodowska University), Joana Brites (Universidade de Coimbra), Anna Brzezińska (University of Lodz), Marta Chmiel-Chrzanowska (University of Szczecin), Bernadetta Darska (University of Warmia and Mazury), Paweł Dobrosielski (University of Warsaw), Dariusz Dolański (University of Zielona Gora), Maciej Dymkowski (University of Social Sciences and Humanities in Wrocław), Tomasz Falkowski (Adam Mickiewicz University), Agnieszka Gajewska (Adam Mickiewicz University), Neil Galway (Queen's University Belfast), Ryszard Gryglewski (Jagiellonian University), Maud Guichard-Marneur (Göteborgs Universitet), Mariola Hoszowska (University of Rzeszów), Marcin Jarząbek (Jagiellonian University), Karina Jarzyńska (Jagiellonian University), Violetta Julkowska (Adam Mickiewicz University), Olga Kaczmarek (University of Warsaw), Barbara Klassa (University of Gdansk), Maria Kobielska (Jagiellonian University), Jolanta Kolbuszewska (University of Lodz), Paweł Komorowski (Institute of History, Polish Academy of Sciences), Jacek Kowalewski (University of Warmia and Mazury), Adam Kożuchowski (Institute of History, Polish Academy of Sciences), Lenka Krátká (Akademie Věd České Republiky), Cezary Kuklo (UwB), Iwona Kurz (University of Warsaw), Halina Lichocka (Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences), Anita Magowska (Poznan University of Medical Sciences), Paulina Małochleb (Jagiellonian University), Andrea Mariani (Adam Mickiewicz University), Adam Mazurkiewicz (University of Lodz), Lidia Michalska-Bracha (Jan Kochanowski University), Anna Muller (University of Michigan-Dearborn), Monika Napora (Maria Curie-Sklodowska University), Jakub Niedźwiedź (Jagiellonian University), Anna Odrzywolska-Kidawa (Jan Dlugosz University), Magdalena Paciorek (Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences), Tomasz Pawelec (University of Silesia), Joanna Pisulińska (University of Rzeszów), Sławomir Poleszak (Institute for National Remembrance in Lublin), Aleksandra Porada (University of Social Sciences and Humanities in Wrocław), Stanisław Roszak (Nicolaus Copernicus University), Paweł Sierżęga (University of Rzeszów), Kinga Siewior (Jagiellonian University), Izabela Skórzyńska (Adam Mickiewicz University), Dorota Skotarczak (Adam Mickiewicz University), Bogusław Skowronek (Pedagogical University of Cracow), Tomasz Ślepowroński (University of Szczecin), Rafał Stobiecki (University of Lodz), Ksenia Surikova (St-Petersburg State University), Adam Szarszewski (Medical University of Gdańsk), Justyna Tabaszewska (Institute of Literary Research of Polish Academy of Sciences), Paweł Tomczok (University of Silesia), Anna Trojanowska (Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences), Izabela Trzcińska (Jagiellonian University), Marek Tuszewicki (Jagiellonian University), Bożena Urbanek (Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences), Jan Krzysztof Witczak (Adam Mickiewicz University), Tomasz Wiślicz-Iwańczyk (Institute of History, Polish Academy of Sciences), Joanna Wojdon (University of Wrocław), Marta Zimniak-Hałajko (University of Warsaw)

  Lista recenzentów 2017:
Michał Bilewicz (UW), Anna Brzezińska (UŁ), Michał Choptiany (UMK), Jacek Chrobaczyńcki (UP), Rafał Dobek (UAM), Iwona Janicka (UG), Anna D. Jaroszynska-Kirchmann (Eastern Connecticut State University), Jolanta Kluba (Centrum Historii Zajezdnia), Piotr Koprowski (UG), Jacek Kowalewski (UWM), Wiktoria Kudela (NCN), Aleksandra Leinwand (IH PAN), Gabriela Majewska (UG), Łukasz Mikołajewski (UW), Stephan Moebius (Karl-Franzens-Universität Graz), Tim B. Müller (Hamburger Institut für Sozialforschung), Tomasz Pawelec (UŚ), Wioletta Pawlikowska-Butterwick (IH PAN), Wojciech Piasek (UMK), Radosław Poniat (UwB), Zbigniew Romek (IH PAN), Izabela Skórzyńska (UAM), Ewa Solska (UMCS), Rafał Stobiecki (UŁ), Michał Trębacz (UŁ), Jan Swianiewicz (UW), Anna Waśko (UJ), Tomasz Wiślicz (IH PAN), Piotr Witek (UMCS), Joanna Wojdon (UWr), Agata Zysiak (UW)

Lista recenzentów 2016:
Tomasz Błaszczak (Vytautas Magnus University), Krzysztof Buchowski (UwB), Andrzej Buko (UW), Paweł Bukowiec (UJ), Ewa Domańska (UAM/Stanford University), Bartosz Drzewiecki (UP), Mateusz Jerzy Falkowski (New York University), Maciej Fic (UŚ), Piotr Guzowski (UwB), Joanna Janik (UJ), Maciej Janowski (CEU/IH PAN), Dariusz Jarosz (IH PAN), Elisabeth Johann (Austrian Forest Association), Klemens Kaps (Universidad Pablo de Olavide de Sevilla), Michał Kara (IAiE PAN), Andrzej Karpiński (UW), Edmund Kizik (UG), Barbara Klassa (UG), Jolanta Kolbuszewska (UŁ), Andrea Komlosy (Universität Wien), Jacek Kowalewski (UWM), Elżbieta Kościk (UWr), Adam Kożuchowski (IH PAN), Eryk Krasucki (USz), Barbara Krysztopa-Czuprynska (UWM), Cezary Kuklo (UwB), Jacek Małczyński (UWr), Konrad Meus (UP), Grzegorz Miernik (UJK), Michael Morys-Twarowski (UJ), Jadwiga Muszyńska (UJK), Jakub Niedźwiedź (UJ), Marcin Pawlak (UMK), Radosław Poniat (UwB), Bożena Popiołek (UP), Tomasz Przerwa (UWr), Rajmund Przybylak (UMK), Andrzej Rachuba (IH PAN), Judyta Rodzińska-Nowak (UJ), Isabel Röskau-Rydel (UP), Stanisław Roszak (UMK), Tomasz Samojlika (IBS PAN), Paweł Sierżęga (URz), Volodymyr Sklokin (Ukrainian Catholic University), Maria Solarska (UAM), Jan Surman (), Aurimas Švedas (Vilnius University), Michał Targowski (UMK), Robert Twardosz (UJ), Justyna Tymieniecka-Suchanek (UŚ), Jacek Wijaczka (UMK), Hubert Wilk (IH PAN), Tomasz Wiślicz (IH PAN), Elena Xoplaki (Justus-Liebig-Universität Giessen), Anna Zalewska (UMCS), Marcin Zaremba (UW), Anna Ziębińska-Witek (UMCS), Paweł Żmudzki (UW)

Lista recenzentów 2015:
Sebastian Bernat (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), Tomasz Falkowski (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Dorota Głowacka (University of King's College), Maciej Jabłoński (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Bartłomiej Krupa (Instytut Badań Literackich PAN), Marcin Kula (Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Uniwersytet Warszawski [emeritus]), Mirosława Kupryjanowicz (Uniwersytet w Białymstoku), Jacek Leociak (Instytut Badań Literackich PAN), Maria Lityńska-Zając (Instytut Archeologii i Etnologii PAN), Anna Muller (University of Michigan), Tomasz Pawelec (Uniwersytet Śląski), Katarzyna Pękacka-Falkowska (Uniwersytet Medyczny w Poznaniu), Wojciech Piasek (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), Bożena Popiołek (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie), Roma Sendyka (Uniwersytet Jagielloński), Ewelina Szpak (Instytut Historii PAN), Wojciech Tylmann (Uniwersytet Gdański), Justyna Tymieniecka-Suchanek (Uniwersytet Śląski

Lista recenzentów 2014:
Jan Surman (Herder-Institut, Marburg), Zbigniew Romek (IH PAN), Andrzej Chwalba (UJ), dr hab. prof. UW Michał Kopczyński (UW), dr hab. Maciej Bugajewski (UAM), Marek Woźniak (UMCS), Piotr Witek (UMCS) , Barbara Klich Kluczewska (UJ), Marcin Jarząbek (UJ), Maria Kobielska (UJ)

Lista recenzentów 2013:
Krzysztof Brzechczyn (Uniwersytet Adama Mickiewicza), Adam Izbebski (Uniwersytet Jagielloński), Barbara Klich-Kluczewska (Uniwersytet Jagielloński), Marcin Kula (Uniwersytet Warszawski), Wojciech Piasek (Uniwersytet Mikołaja Kopernika), Radosław Poniat (Uniwersytet w Białymstoku), Isabel Röskau-Rydel (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie), Roma Sendyka (Uniwersytet Jagielloński), Jarosław Stolicki (Uniwersytet Jagielloński), Jan Swianiewicz (Uniwersytet Warszawski), Marek Wilczyński (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie), Piotr Witek (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), Marek Woźniak (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej), Anna Ziębińska-Witek (Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej) )

Lista recenzentów 2012:
Maciej Bugajewski (UAM), Keely Stauter-Halsted (University of Illinois), Violetta Julkowska (UAM), Zbigniew Libera (UJ) , Andrzej Nowak (UJ), Ryszard Nycz (UJ), Łukasz Tomasz Sroka (UP), Rafał Stobiecki (UŁ), Wiktor Werner (UAM), Mariusz Wołos (UP), Nathan Wood (University of Kansas), Anna Ziębińska-Witek (UMCS)


Instytut Historii
Uniwersytet Jagielloński
ul. Gołębia 13
31-007 Kraków

Instrukcje dla autorów


1.    Przesłane teksty są poddawane procesowi recenzji i publikowane bezpłatnie.

2.    Teksty przeznaczone do publikacji powinny zostać przesłane pod adresem redakcji z adnotacją działu, w którym autor chciałby je umieścić.

3.    Redakcja przyjmuje artykuły o objętości do około 45 000 znaków (wraz z przypisami i ewentualną bibliografią).

4.    Artykuły przeznaczone do druku powinny być dostarczone w formie pliku pdf  lub wydruku i towarzyszącej wersji elektronicznej (poddającej się edycji). Artykuły mogą być pisane w dowolnym edytorze.

5.    Każdy artykuł powinien zawierać nazwisko autora/ki oraz podaną poniżej afiliację.

6.    Autorzy artykułów zobowiązani są do ujawnienia wkładu ewentualnych współautorów w powstanie publikacji (z podaniem ich afiliacji oraz kontrybucji, tj. informacji kto jest autorem koncepcji, założeń, metod, protokołu itp. wykorzystywanych przy                              przygotowaniu publikacji).

7.    Autorzy artykułów zobowiązani są do wskazania źródeł finansowania publikacji, wkładu instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów.

8.    Do przesłanego tekstu należy ponadto załączyć:
a)    abstrakt w języku angielskim (do 500 znaków);
b)    krótkie streszczenie w języku angielskim (1200 znaków);
c)    słowa kluczowe w języku polskim i angielskim (5 słów kluczowych);
d)    krótką notę o autorze (do 500 znaków).

9.     Redakcja Historyki przyjmuje do druku wyłącznie materiały niepublikowane wcześniej.

10.   Redakcja pragnie zaznaczyć, że praktyki „ghostwriting”, „guest authorship” traktowane będą jako przejaw nierzetelności naukowej, a wszelkie wykryte przypadki będą demaskowane, włącznie z powiadomieniem odpowiednich podmiotów. Redakcja będzie                 dokumentować wszelkie przejawy nierzetelności naukowej, zwłaszcza łamania i naruszania zasad etyki obowiązujących w nauce.

11.    Autorzy otrzymują jeden egzemplarz pisma, w którym ukaże się ich publikacja.


Podstawowe zasady recenzowania publikacji w czasopiśmie opracowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego RP:
1.    Wszystkie artykuły publikowane w Historyce podlegają procedurze recenzji.
1.    Autorzy zobowiązani są do uczestniczenia w procesie recenzji.
2.    Do oceny każdej publikacji powołuje się co najmniej dwóch akademickich ekspertów.
3.    W przypadku tekstów powstałych w języku obcym, co najmniej jeden z recenzentów jest afiliowany w instytucji zagranicznej innej niż narodowość autora pracy.
4.    Rekomendowanym rozwiązaniem jest model, w którym autor(zy) i recenzenci nie znają swoich tożsamości (tzw. double-blind review proces).
5.    W innych rozwiązaniach recenzent/tka musi podpisać deklarację o nie występowaniu konfliktu interesów. Za konflikt interesów uznaje się zachodzące między recenzentem/tkom  a autorem/kom:
a) bezpośrednie relacje osobiste (pokrewieństwo, związki prawne, konflikt),
b) relacje podległości zawodowej,
c) bezpośrednia współpraca naukowa w ciągu ostatnich dwóch lat poprzedzających przygotowanie recenzji.
6.    Recenzja musi mieć formę pisemną i kończyć się jednoznacznym wnioskiem co do dopuszczenia artykułu do publikacji lub jego odrzucenia.
7.    Zasady kwalifikowania lub odrzucenia publikacji i ewentualny formularz recenzencki są podane do publicznej wiadomości na stronie internetowej czasopisma lub w każdym numerze czasopisma.
8.    Autorzy są zobowiązani do uwzględnienia sugestii zmian w artykułach zasugerowanych przez recenzentów.
9.    Nazwiska recenzentów poszczególnych publikacji/numerów nie są ujawniane; raz w roku czasopismo podaje do publicznej wiadomości listę recenzentów współpracujących.


1. Wydawcy i redaktorzy dołożą wszelkich starań, aby rozpoznać i przeciwdziałać publikacji artykułów, które naruszają zasady dobrych praktyk akademickich.
2. Gdy wydawca lub redakcja czasopisma spotka się z zarzutami o naruszeniu tych zasad, podejmie stosowne kroki, aby je wyjaśnić.
3. Wydawcy i redaktorzy zobowiązują się udzielając łam pisma na publikacje korekt, wyjaśnień i przeprosin, jeśli będzie to niezbędne.

Historyka jest czasopismem wydawanym w wolnym dostępie na licencji CC BY-NC-SA 4.0 

Polityka Open Access

Historyka is an open access journal with all content available with no charge in full text version. The journal content is available under the licencse CC BY-NC-SA 4.

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji