Nauki Humanistyczne i Społeczne

Ruch Literacki


Ruch Literacki | 2019 | No 2 (353) |


This study is a research reconnaissance into the visual imagery in the poetry of Jan Kochanowski, Poland’s most talented poet before the Romantic Age. Although he was familiar with the technique of ekphrasis and took an interest in emblems, he seems to have been rather sparing in making use of visual potential of the poetic word. However, he does rely on the sense of sight in his epistemological refl ection concerning the problem of knowing God, aesthetics (the experience of beauty) and ethics (the visible order of the world as a guide to proper conduct). The eye also plays a major role in his descriptions of the human psychology, especially love. The sight has a special function in his Treny (Laments), a cycle of elegies written after the death of his baby daughter Urszula in 1579. While addressing the fundamental questions of life and death, Kochanowski draws on visual and aural imagery to convey the devastating pain felt by the father after the death of his beloved child and to question his earlier confi dence in man’s sovereign mind.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Roman Krzywy


This article examines Henryk Sienkiewicz’s proto-racist distinction between the gentry and the commoners in his novel With Fire and Sword (1883–1884). This division, which is believed to be part of the divine world order, credits the commoners with an inferior humanity. It is founded on a set of essentialist beliefs – that social class is inherited, that ‘noble blood’ confers superiority, and that physiognomy bespeaks high birth (you can tell a noblemen or noblewoman by their physical appearance). As the article claims, Sienkiewicz allows no room for a voice questioning those beliefs, let alone exposing their class-bound arbitrariness.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Paweł Wiktor Ryś


This article looks at Leopold Staff’s translation of Rabindranath Tagore’s volume of poems Fruit-Gathering (1921). A close analysis of the translator’s decisions and miscomprehensions in the Polish text – in confrontation with the French, German and English versions of the original – suggests that he made use of the English translation. The article throws light on the circumstances which led to the introduction of Tagore’s poetry to the Polish audience; reviews the main features of his poetics; and undertakes a comparative reading of the two texts, the original and its Polish rendition. The latter appears to be in many ways beholden to early 20th-century modernist taste, in particular its idealizing aesthetics and a fascination with the exotic Orient.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Olga Płaszczewska


This article examines the relationship of Maryla Wolska with the poets and artists of the Young Poland in Lwów and, more broadly, with the literary community of the early 20th century. She was a leading light of Płanetnicy (The Rainmakers), an informal group of artists who met at her house in Lwów. The role of a friend and mate, someone who was treated equally as a writer, did not sit well, however, with her role as mistress of the house, hostess of a literary salon and representative of a family which occupied a high position in the social hierarchy. To ride on the crest of the wave she strove to combine two strategies, a modern jauntiness and a studious attention to 19th-century proprieties. Although she did well for herself, her success was by no means complete.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Czabanowska-Wróbel


This article examines two collections of manuscripts (previously unanalyzed) with poems which make up Leopold Staff’s debut volume The Dreams of Power. The poet offered them as a gift to Maryla Wolska who deposited them in the Michał Pawlikowski Archives at Medyka. With access to the fi rst, nearly complete, collection we can get an insight into the process of selecting poems for the version that was to go to print (1899–1901). As most of the poems are dated, we are able to establish their sequence and reconstruct the changing concept of their selection. Of special value are twelve poems which had been dropped in the process, and for most part remained unpublished. Each of them is presented briefl y in the article. Apart from making this discovery, the article demonstrates that Leopold Staff’s debut volume as we know it had an earlier version with a set of poems, different from the one that was earmarked for publication under that title.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krystyna Zabawa


This article is an attempt to confront the autothematic refl ection in Leopold Staff’s (Ars poetica and The Artist’s Sadness) with two poems, inspired by a somewhat similar approach, by Tymoteusz Karpowicz and Krystyna Miłobędzka. What they seem to have in common are textual signs of welcome with ‘open arms’ and ‘the outstretched hand’. These emblematic gestures invite the reader/the Other to a diffi cult dialogue and at the same time indicate the nature of the authors’ poetic ambition. The analysis of the two pairs of poems is set in the context of the 20th-century evolution of the idea of poetic genius and the poet’s self-awareness. Crucial to this comparative study of the poetic practice of Leopold Staff, Tymoteusz Karpowicz and Krystyna Miłobędzka is an appraisal of the authenticity of their vision and the language they used to express their maximalist ambitions.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Karolina Górniak-Prasnal


This article brings together two authors/two poems and makes them enter into an intertextual dialogue that involves the discourses of the new materialism (Catherine Malabou), postphenomenology (Natalie Depraz and Marc Richir) and Delphic maxims. Concepts like plasticity, transformation masks, alterations in the passage of time (chronos, kairos, aeon), subjectivity, emotional excess, and the living body are used to establish the foundations a poetic conversation, which, for all one knows, may be fortuitous or in a way preordained.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Iwona Misiak


The article presents a previously unknown poem by Jalu Kurek, found in the Józef Czechowicz Museum of Literature in Lublin. The youthful poem titled Nostalgia shows Kurek’s breaking away from the spell of futurism and edging towards an avant-garde poetics with a great deal of juxtaposition.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Aleksander Wójtowicz


Redaktor naczelna

Anna Łebkowska

Sekretarz redakcji

Iwona Boruszkowska

Rada Naukowa

Stanisław Burkot, Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków, Polska

Maria Delaperrière, INALCO, Paryż, Francja

Anna Drzewicka, Uniwerystet Jagielloński, Kraków, Polska

Halina Filipowicz, University of Wisconsin-Madison, Madison, USA

David Frick, University of California, Berkeley, USA

Julian Maślanka, Uniwerystet Jagielloński, Kraków, Polska

Bożena Karwowska, The University of British Columbia, Vancouver, Canada

Komitet Redakcyjny

Iwona Boruszkowska Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Tomasz Bilczewski, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Andrzej Borowski, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Tadeusz Bujnicki, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Anna Czabanowska-Wróbel, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Anna Łebkowska, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Roman Mazurkiewicz, Uniwersytet Pedagogiczny, Kraków, Polska

Jan Michalik, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Jan Okoń, Uniwersytet Łódzki, Łódź, Polska

Magdalena Siwiec, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Eugenia Prokop-Janiec, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Wacław Walecki, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska

Franciszek Ziejka, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, Polska


Polska Akademia Nauk
Oddział w Krakowie
ul. św. Jana 28
31-018 Kraków
tel. +48 12 256-23-00
fax. +48 12 256-23-80

Instrukcje dla autorów

„Ruch Literacki” jest czasopismem polonistycznym i publikuje teksty dotyczące literatury polskiej (interpretacje), teorii literatury i komparatystyki.

Propozycje artykułów (do 41 000 znaków) należy przesyłać w wersji drukowanej i elektronicznej: w wersji drukowanej na adres redakcji: ul. św. Jana 28, 31-018 Kraków, w wersji elektronicznej – mailem na adres” na płycie CD dołączonej do wydruku). Prosimy o dostosowanie aparatu przypisów do zasad obowiązujących w „Ruchu Literackim”. Tekst nie może być wcześniej publikowany.

Prosimy o podanie afiliacji, adresu korespondencyjnego, w tym elektronicznego, a także o dołączenie:

1. streszczenia artykułu (do 1000 znaków),

2. słów kluczowych,

3. bibliografii według wzorca (dostępnego na stronie:

W przypadku książki: nazwisko i imię autora, rok, tytuł książki, miejsce wydania: wydawnictwo.

W przypadku rozdziału książki: nazwisko i imię autora, rok, tytuł rozdziału. W tytuł książki, miejsce wydania: wydawnictwo.

W przypadku publikacji w czasopiśmie: nazwisko i imię autora, rok, tytułu artykułu, tytułu czasopisma, zeszytu i stron, na których znajduje się publikacja.

Zgłoszenie artykułu do czasopisma jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na opublikowanie w wersji papierowej i elektronicznej. Redakcja nie zwraca niezamówionych materiałów.

Zasady kwalifikowania publikacji do druku

Wszystkie teksty zamieszczone w „Ruchu Literackim” są recenzowane. Recenzentami są wybitni specjaliści z danej dziedziny nauki o literaturze, do których zwraca się redakcja. Decyzję o publikacji recenzenci podejmują, biorąc pod uwagę: wagę merytoryczną artykułu, nowatorstwo, jego odkrywczą rolę dla badań nad danym zagadnieniem, rzetelność naukową oraz zgodność z profilem czasopisma. Recenzje mają formę pisemną i charakter niejawny; kończą się jednoznacznym wnioskiem o dopuszczeniu lub odrzuceniu artykułu (jedynie w szczególnych przypadkach, w razie wątpliwości recenzenta, jego uwagi przesyłane są autorom, po poprawkach tekst jest rozpatrywany ponownie).

Wersja elektroniczna RL:

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji