Details

Title

DYNAMIKA – SPOSÓB POSTRZEGANIA GEOMETRII

Journal title

Kwartalnik Architektury i Urbanistyki

Yearbook

2016

Numer

No 2

Publication authors

Keywords

kompozycja przestrzeni architektonicznej ; dynamika przestrzeni architektonicznej ; neoplastycyzm ; rytm w architekturze ; kompozycja otwarta ; narracja w architekturze ; Władysław Strzemiński ; Jan Koszczyc-Witkiewicz ; Edgar Norwerth ; Romuald Gutt ; Christian Norberg-Schulz ; teoria architektury ; polska architektura międzywojenna

Divisions of PAS

Nauki Techniczne

Abstract

Architektura modernistyczna w ślad za rozwojem sztuki (malarstwo) wprowadziła dynamikę do kompozycji przestrzennej: neoplastycyzm oparty na rytmie jednostajnym i kompozycji otwartej; funkcjonalizm oparty na komunikacji, czyli sposobie w jaki poruszając się postrzegamy geometrię przestrzeni. W latach 30. XX w. model percepcji przestrzeni zgodny z zasadami fi zjologii (rytm jednostajny) zastąpił model percepcji zgodny z zasadami psychologii (teoria bodźców) i bazujący na tworzeniu subiektywnej narracji psychologicznej. Subiektywne wrażenie, niedookreślone, aby umożliwić zróżnicowaną interpretację stworzyło nowy kanon podstawowych elementów kompozycji architektonicznej (Norberg-Schulz): centrum, kierunek, obszar – tym charakterystycznych, że nie defi niują granicy formy. Wieloznaczność, czyli swoboda interpretacji przestrzeni dopuszcza (jako opcję zaproponowaną, a nie narzuconą przez architekta) przekaz wartości. Przykładem jest pawilon na światową wystawę w Paryżu w 1937 roku projektu Romualda Gutta, gdzie narracja psychologiczna mimo „formy otwartej” kulminuje się w geometrii konkretnej – czaszy muszli koncertowej. To przekaz architekta, który w 1936 roku uznał, że największą wartością ówczesnej Polski na forum światowym jest jej wartość kulturowa – tu symbolicznie reprezentowana przez koncerty muzyki Chopina.

Publisher

Komitet Architektury i Urbanistyki PAN

Identifier

ISSN 0023-5865

×