Details

Title

O nietożsamości dobra i piękna

Journal title

Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria

Yearbook

2017

Numer

No 4

Publication authors

Keywords

dobro a piękno ; ontologia sytuacji ; stany rzeczy konkretne i abstrakcyjne ; aksjomat Elzenberga ; „piękne dobro” ; "szpetne zło"

Divisions of PAS

Nauki Humanistyczne i Społeczne

Abstract

Elzenbergowska teza o obiektywnej tożsamości dobra i piękna nie jest przekonywająca. Problem można zanalizować na gruncie Wittgensteinowskiej ontologii sytuacji, co daje lepsze widoki na jego rozwiązanie. Zbiory stanów rzeczy dobrych (D) i pięknych (P) ani się nie pokrywają, ani nie przecinają, ani D nie zawiera się w P. Nie da się wskazać dla D i P cechy rodzajowej i różnicy gatunkowej. P i D dają się jedynie definiować cząstkowo – przez przykłady i zbliżanie się do ich zbiorów wyczerpujących. W języku naturalnym wyróżnia się wiele odmian dobra i piękna, rozmaicie powiązanych, na przykład „piękno moralne”, „moralną brzydotę”, ale też „brzydotę amoralną”, a nawet „szpetne dobro”. Jednakże zbiory P i D (oraz B i Z – stanów rzeczy szpetnych i złych) są rozłączne. Otóż w konkretnej sytuacji pięknej może tkwić abstrakcyjny stan rzeczy odnoszący się do dobra, a w konkretnej sytuacji dobrej – abstrakcyjny stan rzeczy odnoszący się do piękna. Te abstrakcyjne „rdzenie” sytuacji mogą piękno intersubiektywnie „zabarwiać” dobrem, a dobro pięknem.

Publisher

Wydział Filozofii i Socjologii UW ; Komitet Nauk Filozoficznych PAN

Date

2017.12.15

Identifier

ISSN 1230-1493

×