Details

Title

Henryk Elzenberg w sprawie granic etyki niezależnej

Journal title

Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria

Yearbook

2017

Numer

No 4

Publication authors

Keywords

etyka niezależna ; etyka religijna ; obraz świata ; ocena ; norma ; wartość ; powinność

Divisions of PAS

Nauki Humanistyczne i Społeczne

Abstract

W artykule omówiono i poddano analizie dwa źródłowe teksty Henryka Elzenberga dotyczące zagadnienia zależności i niezależności etyki od obrazu świata oraz sporu o zależność etyki od religii. Temat dyskutowany był w Polsce od połowy lat pięćdziesiątych. W tekstach Elzenberga poddany został precyzyjnej analizie semantycznej i realnej. Jej wynik pokazuje, że treść ocen i norm pochodnych, ich realność i uzasadnienie są zależne od obrazu świata, w którym oceny i normy funkcjonują. Zależność od obrazu świata ulega natomiast ograniczeniu w sferze ocen i norm podstawowych. Podobnie jest z zależnością etyki od religii. Religijny obraz świata wielorako wpływa na zakres podmiotowy i przedmiotowy etyki, jej strukturę, na świadomość mocy obowiązującej i siłę motywacyjną, ale nie ma wpływu na logiczne uzasadnienie etyki. Etyka poza religijnym obrazem świata jest możliwa. Elzenberg wypowiada się z pozycji intuicjonisty w teorii poznania moralnego i jest perfekcjonistą w podążaniu za tym, co poznane moralnie i etycznie ugruntowane. Odrzuca jednak nieścisłe twierdzenie o niezależności etyki od obrazu świata i religii w ogóle.

Publisher

Wydział Filozofii i Socjologii UW ; Komitet Nauk Filozoficznych PAN

Date

2017.12.15

Identifier

ISSN 1230-1493
×