Search results

Filters

  • Journals
  • Keywords
  • Date

Search results

Number of results: 51
items per page: 25 50 75
Sort by:
Keywords filozofia

Abstract

The Bulletin of the Polish Academy of Sciences: Technical Sciences (Bull.Pol. Ac.: Tech.) is published bimonthly by the Division IV Engineering Sciences of the Polish Academy of Sciences, since the beginning of the existence of the PAS in 1952. The journal is peer‐reviewed and is published both in printed and electronic form. It is established for the publication of original high quality papers from multidisciplinary Engineering sciences with the following topics preferred: Artificial and Computational Intelligence, Biomedical Engineering and Biotechnology, Civil Engineering, Control, Informatics and Robotics, Electronics, Telecommunication and Optoelectronics, Mechanical and Aeronautical Engineering, Thermodynamics, Material Science and Nanotechnology, Power Systems and Power Electronics. Journal Metrics: JCR Impact Factor 2018: 1.361, 5 Year Impact Factor: 1.323, SCImago Journal Rank (SJR) 2017: 0.319, Source Normalized Impact per Paper (SNIP) 2017: 1.005, CiteScore 2017: 1.27, The Polish Ministry of Science and Higher Education 2017: 25 points. Abbreviations/Acronym: Journal citation: Bull. Pol. Ac.: Tech., ISO: Bull. Pol. Acad. Sci.-Tech. Sci., JCR Abbrev: B POL ACAD SCI-TECH Acronym in the Editorial System: BPASTS.
Go to article

Abstract

The author claims that Marx’s ideas have succeeded, the proletariat has been victorious in the class conflict but the victory is completely different from what Marx has expected. The vision of the proletariat state ended up in a total failure. The vestiges of Marx’s proposal testify to complete inapplicability of his main ideas to the circumstances of the contemporary world. The concept of a state managed by the proletariat class turned out to be defective. The ownership of the means of production has failed. The concept of private property defended itself and has even been strengthened. And where a public ownership won the upper hand, as in State Treasury, it turned out to be institutional and not collective. Moreover, the state interferes more and more vigorously in private businesses and their activities. On the other hand, however, the proletariat succeeded in the area of employment law where it won some durable legal guarantees. Thus Marx correctly perceived certain needs of the proletariat but proposed inapt solutions to them.
Go to article

Abstract

Artykuł jest próbą interpretacji stanowiska Platona w sporze między naturalizmem i konwencjonalizmem w sprawie języka na podstawie dialogu Kratylos. Interpretacja tego dialogu jest nadal przedmiotem sporów we współczesnej literaturze. W artykule przedstawiam następującą interpretację Kratylosa: 1) Platon nie stara się wybrać jednego tylko stanowiska, ale łączy ze sobą naturalizm i konwencjonalizm; 2) specyfika jego tezy na temat języka polega na tym, że według niego konwencjonalizm opisuje faktyczny sposób funkcjonowania języka, zaś naturalizm jest pewnym postulatem dotyczącym tego, jak język powinien funkcjonować. Sformułowanie tego postulatu powinniśmy łączyćz religijnym wymiarem myśli Platona.
Go to article

Abstract

The leading purpose of this paper is to provide an answer to the question whether Karl Marx belongs to philosophy and history of philosophy, and whether placing him in these categories gives a fair picture of what he really intended to achieve. When analyzing Marx’s thought, one should remember that is his own eyes he was not a philosopher but a researcher who goes beyond the horizon of philosophy in order to undertake scientific and not ideological work aimed at organizing political battles of that time. Of course, what a particular thinker believes of himself cannot be an ultimate criterion for interpreting his/her academic output. The doubts are augmented when we consult Leszek Kołakowski’s Main Currents of Marxism – a book that is based on the assumption that “Karl Marx was a German philosopher”, and this starting point supports the critique of Marx’s thought. The problem arises from the fact that Leszek Kołakowski, who was a post-Marxist, despises science and philosophy, and sees myth as the basis of thought dynamics. Thus the question of the adequacy of his presentation of Marx aris es and strengthens the suspicion that Kołakowski did not present the real Marx’s philosophy but rather a myth of Marx’s theory centered on the idea of making people happy against their will and nature.
Go to article

Abstract

This article provides an initial analysis, from a historical standpoint, of the problematic nature of conceptualizations of the notion of gene in molecular genetics. The starting point is an historical outline of the relation between classical genetics and molecular genetics; it is indicated how the conceptual baggage of classical genetics influenced the development of the concepts of gene used later in molecular biology. I also reveal two problems of genes in the philosophy of science, i.e., skepticism concerning genes and the concept of nominal gene. I conclude that concept of gene functioning within the framework of molecular genetics should be considered from the point of view of experimentalism and pragmatism. It seems that the concept of gene on the molecular level should be conceptualized—in order to remain functional—as broadly as possible and in relation to genetic material.
Go to article

Abstract

Dziedzictwo Arystotelesa stanowi istotny punkt w historii refleksji nad statusem embrionu ludzkiego. Wypr acowana przez Stagirytę koncepcja rozwoju prenatalnego człowieka wyznaczyła horyzonty myślowe nie tylko w dziedzinie filozofii, ale także medycyny. Arystotelesowskie tezy z zakresu antropologii były również fundamentem dla refleksji nad oceną moralno-prawną przerywania ciąży. Celem analiz jest zrekonstruowanie statusu embrionu ludzkiego według Arystotelesa w oparciu o trzy fundamentalne zagadnienia: natury embrionu ludzkiego, jego animacji oraz natury duszy. Podjęta zostaje również próba wykazania zależności między tymi zagadnieniami. Przesłanki empiryczne stanowią bazę wyjściową dla analizy kategorii filozoficznych zogniskowanych przede wszystkim na pojęciu „duszy rozumnej”. Koncepcja Arystotelesa zakłada animację opóźnioną embrionu ludzkiego. Empiryczne i metafizyczne kategorie znajdują odzwierciedlenie w głoszonych przez Arystotelesa poglądach na temat dopuszczalności przerywania ciąży.
Go to article

Abstract

In the 21th century we can observe a return to Marx, particularly in the circles of New Left. A critical approach to the legacy of Karl Marx implies a readiness to revise or even reject the false or no longer valid propositions of Marx in order to be able to confront his legacy with the current state of contemporary science. Some of his views have already been definitely rejected (particularly the theory of revolution and of the dictatorship of proletariat). But a part of his contribution remains valid: (1) the philosophy of praxis, i.e. a theory oriented toward a social change, and (2) the sociological theory that interprets politics in terms of class interests.
Go to article

Abstract

The author presents the method of philosophizing practiced by Bogusław Wolniewicz. He subsequently discusses the sources of his philosophizing, the objectives he has set for himself, his rationalism as well as his method of making philosophy scientifically sound. The author also mentions Wolniewicz’s use of history of philosophy and substantive philosophy, his method of working with students in classes, and finally his work on texts. In many places, the author expands this presentation by adding elements of his own meta-philosophy.
Go to article

Abstract

Odróżniając “nadzieję” od “oczekiwań”, staramy się wypracować naszą drogę ku modelowi edukacji, która byłaby nie tylko zestawem procedur pozwalających uczniom uzyskać fakty i dane do zaimplementowania w zdolnościach technicznych i praktycznych, ale która jednocześnie umożliwiałaby im krytyczną refl eksję nad jakością życia w ponowoczesnych warunkach zorientowanej rynkowo globalizacji. Taka edukacja, którą nazywamy „sytuacjonistyczną”, nie ma na celu nauczenia ucznia jak dostosować się do wymagać świata, ale (zgodnie z ujęciem Guy Deborda i jego fi lozofi i i praktyki sytuacjonistycznej) jak praktykować wolność w celu zmieniania świata, by uczynić go bardziej otwartym na rozwój ludzkiej indywidualności. To implikuje przebudzenie na wszelkie komplikacje współczesnego świata, ale także wytycza ścieżkę do kultury nadziei, która zgodnie z ujęciem Ernsta Blocha, jest najbardziej ludzkim z wszystkich mentalnych doznań oraz pozwala usytuować się wobec najdalszych horyzontów przyszłości – czyli najbardziej przejmujących kwestii w obecnej sytuacji – tworząc szansę na rozwój kultury gościnności.
Go to article

Abstract

This article discusses the problem of orphan manuscripts and writings in the collection of documents deposited with the Jagiellonian University. The author mentions the difficulties in the access to this heritage, due to the unclear status of these works. In this context she analyzes and presents biographies and views of all Jewish philosophers who received Ph.D. degree at the Jagiellonian University in the years 1918 through 1939, many of whom probably did not survive World War II.
Go to article

Abstract

W referacie odnoszę się do kwestii O nauczycielu św. Tomasza i w jej świetle uznaję św. Alberta Wielkiego za realny przykład nauczyciela doskonałego. Św. Albert Wielki z Kolonii jest uważany za jednego z największych myślicieli średniowiecza. Był biegły zarówno w teologii, filozofii, jak i naukach przyrodniczych. Najwybitniejszym uczniem św. Alberta był św. Tomasz z Akwinu, któremu mistrz ułatwił rozkwit talentu filozoficznego i teologicznego. Między mistrzem a uczniem rozwinęła się przyjaźń i wzajemny szacunek pomimo istotnych różnic w ich systemach filozoficznych, zwłaszcza w kluczowej kwestii struktury bytu (esse). Ideał nauczyciela, według św. Tomasza, to doprowadzenie ucznia do źródła poznania, ale pozostawienie mu swobody samodzielnego odkrywania prawdy. Szczególnym wyrazem więzi mistrza i ucznia była publiczna obrona myśli św. Tomasza przed ewentualnym potępieniem już po śmierci Akwinaty, jakiej podjął się św. Albert pomimo wspomnianych różnic filozoficznych.
Go to article

Abstract

Punktem wyjścia rozważań jest dysproporcja w udziale obu płci w tworzeniu filozofii w Polsce, Wielkiej Brytanii i w wielu innych krajach na świecie. Dysproporcja ta skłania do postawienia pytania o to, co z perspektywy samej filozofii mogłoby zostać zrobione w celu zapobiegania tej oraz innym formom filozoficznej i intelektualnej dyskryminacji. Celem artykułu jest pokazanie, iż to klasyczny pragmatyzm (koncepcje Peirce’a, Jamesa i Deweya) jest źródłem metafilozoficznych idei pluralizmu, egalitaryzmu oraz włączania (inclusiveness), które pozwalają na nowo zdefiniować podmiot, przedmiot i cele praktyki filozoficznej.
Go to article

Abstract

O tym, dlaczego obawiamy się humanoidalnych robotów, a także o tym, czy oglądanie maszyn grających w piłkę jest przyjemne, opowiada dr Aleksandra Przegalinska.
Go to article

Abstract

Henryk Elzenberg ewoluował od racjonalizmu i zachwytu logiką do radykalnej opozycji wobec scjentyzmu i „biurokratów ścisłości” ze szkoły lwowsko-warszawskiej. W obecnej filozofii akademickiej istnieje nieszczęśliwy ostry podział na filozofię analityczną i tzw. kontynentalną. Czy tę filozofię nieanalityczną da się określić w sposób pozytywny? Zasugerowanych jest kilka pomysłów, ale żaden nie wydaje się dostatecznie dobry. Czy ten podział da się przezwyciężyć? Niektórzy usiłują, np. Hilary Putnam i Alain Badiou, chociaż Putnam nie próbuje syntezy, a Badiou próbuje, ale rezultat jego działań rozczarowuje i nie jest wolny od błędów, gdy filozof powołuje się na zaawansowaną logikę matematyczną. W każdym razie filozofia musi funkcjonować pomiędzy dwoma biegunami: naukowym, logicznym i humanistycznym, literackim. W naszych czasach nowym źródłem doświadczeń powinny być dla filozofii komputery. Możliwość cyfrowej symulacji każe na nowo rozważyć pytanie o specyfikę człowieka. W tej dziedzinie oba podejścia do filozofii stają się niezbędne. Przykładem uwzględnienia zarówno logiki, jak i filozofii dialogu jest zaproponowane wcześniej przez autora ostateczne wzmocnienie Testu Turinga, czyli eksperyment myślowy, w którym dziecko jest od urodzenia wychowywane przez roboty i ma się okazać, czy tak ukształtowany człowiek okaże się w miarę „normalny”.
Go to article

Abstract

Most philosophers believe that a unified philosophical account of mental and non -mental actions is possible. This article presents two arguments indicating that in fact it is not possible. The first one says that thinking is not an activity. Its formulation, however, is exposed to significant difficulties. The second argument avoids these difficulties and puts forward a different, though sometimes erroneously identified, thesis that mental and non-mental actions differ significantly, and therefore one theory should not be expected to include both phenomena. Acceptance of this result sheds new light on the problems associated with the language of thought and gives promise to a new answer to the question “What is Le Penseur doing?”
Go to article

Abstract

The end of the nineteenth century was the period when revolutionary scientific discoveries challenged well-established theories, forcing both philosophers and scientists to ask questions about the nature and certainty of scientific knowledge. A group of French scientists not only performed a thorough critique of contemporary science and its history but proposed a new model that adequately described the development of scientific knowledge. Gaston Milhaud made a significant contribution to this new description of knowledge creation. He is however rarely mentioned in the context of the theory of knowledge and remains overshadowed by his famous colleagues. Despite the fact that more than a hundred years have passed since the conventionalist philosophy of science was formulated, H. Poincaré’s, P. Duhem’s and G. Milhaud’s positions have not gained much popularity beyond the circle of philosophers of science. This article briefly outlines personal relationships within French conventionalist circle, presents important results of Milhaud’s analysis, and the reasons why philosophers do not recognize the role he played in creating a new model for the development of scientific knowledge.
Go to article

Abstract

I give arguments supporting the claim that one of the most prominent methodological results of French conventionalism – rejection of the possibility of a crucial experiment in mature empirical sciences – was formulated simultaneously by Pierre Duhem and Gaston Milhaud in 1894. Thus, I attempt to question the standard approach in philosophy and methodology of science, which attributes the said result exclusively to Duhem. I am building my case of Milhaud’s true contribution to the debate on the rejection of the existence of the experimentum crucis, made in his PhD thesis Essai sur les conditions et les limites de la certitude logique.
Go to article

Abstract

This article is historical and philosophical in nature. Its purpose is to outline the most important trends and problems in the 19th-century Spanish philosophy. This philosophy has not yet been the subject of deeper analyses, especially in Polish literature on the subject. This is a major oversight, because the nineteenth century is the time of the impressive growth of modern social, political, legal, moral and intelectual structures in Spain. An important role in their development was played by Spanish philosophers and their reception of modern European philosophy and science. The reception was accompanied by numerous disputes and discussions about the condition of the Spanish culture and its possible development directions.
Go to article

Abstract

Celem artykułu jest ustalenie podstawowego zbioru metodologiczno-logicznych zasad filozofii formalnej zgodnych z jej klasycznym, ontologicznym paradygmatem, oraz zastosowanie tych zasad w pewnej aksjomatycznej konstrukcji teorii czasu wypełnionego.
Go to article

Abstract

W artykule rozpatruję kluczowe elementy koncepcji człowieka przedstawionej w dziele Człowiek. Jego natura i stanowisko w świecie Arnolda Gehlena. Analizuję próbę ujęcia człowieka jako całości oraz definicję ludzkości jako gatunku „naznaczonego brakiem”, który musi kompensować swe „prymitywne” cechy poprzez działanie. Pokrótce przedstawiam pytania i trudności, z którymi zmagać może się czytelnik poznający model człowieka Gehlena oraz wypracowaną i głoszoną przez niego wizję antropologii filozoficznej, jej zadań oraz metodologii.
Go to article

This page uses 'cookies'. Learn more