Wyniki wyszukiwania

Filtruj wyniki

  • Czasopisma
  • Autorzy publikacji
  • Współtwórca
  • Słowa kluczowe
  • Data
  • Typ

Wyniki wyszukiwania

Wyników: 9025
Wyników na stronie: 25 50 75
Sortuj wg:

Abstrakt

Prezentowany artykuł jest prześledzeniem historii „Gazety Nowej”, jednego z pierwszych tytułów prasowych, w nowych po 1989 roku realiach społeczno-politycznych z perspektywy jej pomysłodawcy i realizatora — Andrzeja Bucka. Gazeta powstała w Zielonej Górze jako prywatny tygodnik, przekształcając się z czasem w gazetę codzienną, której mutacje ukazywały się w Głogowie, Gorzowie, Lubinie, a od 1992 r. także w Żarach. Autor przybliża okoliczności, w jakich powstawała gazeta, cele i zamierzenia, które przed sobą stawiała. Szczegółowo opisuje charakter i strukturę periodyku, imiennie przytaczając skład zespołu redakcyjnego. Z autopsji odtwarza fakty, które sprawiły, że „Gazeta Nowa” stała się przeciwwagą dla jedynego dotąd dziennika ukazującego się w regionie lubuskim — „Gazety Lubuskiej”. Szczegółowo analizuje przyczyny, z powodu których tytuł przestał się ostatecznie ukazywać w lipcu 1993 r.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Mieczysław Jastrun

Abstrakt

The article analyzes the symbols, motifs and images in Mieczysław Jastrun’s poetry to reconstruct his vision of childhood within in a broad philosophical and anthropological perspective, drawing in particular on Gaston Bachelard’s idea of “reveries toward childhood” and Mircea Eliade’s discussion of sacred time and space. In many of Jastrun’s poems the evocation of childhood is associated with a pastoral summer landscape; it is not, however, a specifi c summer, an identifi able moment of his life, but an image representing the essence of childhood. It is an evocation of happiness, security, a promise of future wellbeing, an experience of fullness of being or a communion with nature and a transcendent reality. The interpretation of individual poems clearly point to the conclusion that childhood remains for Jastrun a sacrum, an immanent sacred site. It is, however, also a lost childhood, viewed from the perspective of an adult who has been irrevocably expelled from that Arcadia and has to live in a transient world doomed to death. The longing for the idyllic childhood can be found throughout Jastrun’s verse, nowhere as poignant as in his last volume of poems, completed before his death.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Joanna Mueller

Abstrakt

This article examines the problem of motherhood in the poetry of Joanna Mueller from the perspective of feminist body studies. Throughout her poetic work Mueller keeps analyzing the formation of a new subject, a process closely connected with the creation, or giving birth, to new poems and reproduction. She dignifi es the experience of motherhood by focusing on the peculiar condition of ‘being two in one’. This is further enhanced by the emblematic arrangement of the individual poems (formed into mounds, folds, the womb, the vagina, and blood vessels) and references to the primeval Mother Goddess. The matrifocal narration exalts the maternal female body to its sovereign position, justifi ed by its power over life; indeed, the combined force of Mueller’s naturalistic description and discursive momentum not only subverts the patriarchal narrative of female passivity and inferiority but in a way sacralizes the feminine principle.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Aleksander Wat

Abstrakt

The poetic work of Aleksander Wat has enjoyed unfl agging popularity for the last 25 years. Critical appreciations of his work invariably emphasize a strong connection between his poetic work and some elements of his biography, i.e. detention in NKVD prisons, deportation to Soviet Central Asia, and the pain and stress of an incurable illness in the late fi fties and sixties. This article argues that the key to his verse can be found the concept of somatopoetry which takes into account both the heightened awareness of the body and the sensuality of Wat’s lyrical utterance. More specifi cally, this article attempts to draw an acoustic map of the poet’s verse written between 1957 and 1967, using the tools of f musicology, cultural anthropology of things and audio-anthropology. Drawing on Andrzej Hejmej’s concept of musicality Type 2 (thematization of music in a literary composition), the article tries to trace the presence of instruments in Wat’s work and assess their phonic and cultural roles in the creation of meaning. Finally, the article claims that the phonic layer beneath the references to instruments forms a track that can be described as a route to the poet’s death.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

W latach 1897–1915 ośmiu twórcom (Teodor Bobowski, Ludwik Małolepszy, Hieronim Stefanowicz, Joachim Sołtys, Idzi Świtała, Sylwester Czarnecki, Zygfryd Kąkolewski i Eryk Średzki) „Gazety Kościańskiej”, od 1902 r. wydawanej jako „Gazeta Polska”, wytoczono procesy prasowe, w wyniku których musieli oni zapłacić 1535 marek grzywny i odsiedzieć w więzieniu trzy miesiące i jeden dzień. Ponadto w większości wypadków sądy zezwoliły na zamianę kary finansowej na pobyt w więzieniu.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Ryszard Kapuściński

Abstrakt

This article argues that the narrative strategy employed by Ryszard Kapuściński in The Emperor can enables the reader to read it as a mythical story. In The Emperor the presence of myth can be detected on two levels, i.e. in the ‘mythical thinking’ of Kapuściński’s informants and in the shape of the highly stylized authorial narration. Myth controls the spatial structure of the story, the characterization of Haile Selassie, the concepts of time, language, and especially the incrustation of the text with elements explaining the unknown by the known.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Bronisław Chlebowski

Abstrakt

The beginnings of the study of Polish literary regionalism are usually traced back to the interwar period, and in particular Stefania Skwarczyńska’s Regionalism and the main approaches in the theory of literature, published in 1937. Although this book is believed is be the pioneering work of literary regionalism in Poland, the trail was in fact blazed over fi fty years earlier by Bronisław Chlebowski’s study of the role regional variation in the development of Polish literature. He was inspired by Hippolyte Taine’s concept of milieu and Friedrich Ratzel’s anthropogeography. This article claims that Chlebowski’s theory of territoriality, as it was called by Wacław Borowy, both in its general outlines and in some particulars, is a thought-provoking methodological project and a valuable reference point for current regionalist research. The article also muses over the reasons why Chlebowski’s groundbreaking approach failed to attract followers.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Hugo Kołłątaj

Abstrakt

Hugo Kołłątaj’s treatise On dreams, or my refl ections on the reveries of nighttime reveries (1796) is an attempt at analyzing and classifying various dream theories and at analyzing and interpreting his own dreams. He takes the rationalist view of dreams, which, following Aristotle’s naturalistic philosophy, Hippocrates’ humours and the modern mechanistic theories, looks for physiological, medical and mnemic explanations of this phenomenon. The aim of his article is to position Kołłątaj’s treatise, a notable product of the Polish Enlightenment, against the background of all these naturalistic theories as well as to identify the points where he shares their approach and those that are distinctly his own. What makes the comparison more complex is the cross-genre nature of the work: it combines the elements of a philosophical treatise on dreams, a catalogue of ‘curious dreams’ and an autobiographical essay.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Ryszard Kapuściński

Abstrakt

This article is concerned with various modes of narrative memory in Travels with Herodotus, considered against the background of Ryszard Kapuściński’s other travelogues. A close examination of the specifi c manifestations of memory in terms of its content and the manner of remembering and presenting a story reveals that each of the key narrative fi gures in Kapuściński’s factual fi ction, i.e. the reporter, the writer, the historiographer, and the traveler, is endowed with a bundle of narrative memory modes (attitudes). These attitudes are distinct and complementary, but they also interlock in a way peculiar to each of the Kapuściński’s character types. Their integrity is also secured by the author’s intention to keep track of ‘Memory [travelling] along the Roadways of the World’.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe August Antoni Jakubowski

Abstrakt

This article re-examines the life and work of August Antoni Jakubowski, illegitimate son of the Romantic poet Antoni Malczewski. After the November Uprising (1830–1831) Jakubowski was deported from Austria to the Unites States, where he wrote The Remembrances of a Polish Exile, the fi rst book on Polish history, literature and education to be published in America in English. The article discusses ‘Melodie amerykańskie’ [American Melodies], a little known poem which has not yet been the subject of an in-depth literary analysis, as well as a number of hitherto unknown references to Jakubowski in the letters his student Mary Pierce Poor wrote to her parents between 1836 and 1837. The article presents the results of research into primary source material in American collections; the project was funded by a grant from the Kościuszko Foundation.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Kazimierz Wierzyński

Abstrakt

The article explores the role of musical themes in the work of Kazimierz Wierzyń ski from the perspective of auditive practice in the context of what is known about the poet’s personal tastes and appreciation of the art of sounds and noises. Most attention is paid to Wierzyński’s verse written in exile because there the musical references became more complex than in the prewar and the postwar phases of his poetic career. It was then the musical references began to function as a sign of the poet’s encounter with individual compositions and musical traditions – a record of a direct, personal and touching musical experience – rather than a metaphoric amplifi cation or a rhetorical ornament.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Artykuł jest ekonomiczną analizą polskiego rynku prasy drukowanej w latach 1990–2015. Zawiera ilościową charakterystykę rynku pod względem jego wielkości (liczba wydawanych tytułów, liczba wydawców, nakład globalny, sprzedaż egzemplarzowa), struktury i efektywności. Analiza jakościowa skupia się na ocenie zmian, jakie cyfryzacja mediów wywołała w produkcji i konsumpcji prasy oraz jej wpływie na opłacalność działalności wydawniczej i pozycję rynkową wydawców prasy.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Cyprian Kamil Norwid

Abstrakt

This article is an attempt to assess the role of oral performance in the life and work of Cyprian Norwid. The study covers the whole range of the poet’s cultural practices, i.e. his lectures, recitations, and public readings with the matching introductions and comments, which exemplify Norwid’s idea of the living word (cf. Lectures on Juliusz Słowacki, On Recitation, On the Freedom of Speech), as well as the accounts of those who were in the audience at these events. The analyses show that Norwid was convinced about the exceptional value of the spoken word and importance of the oral aspect of language. He employed it systematically to create the public sphere, to infl uence people, uphold a ‘community of truth’ and open it up onto a metaphysical universe. This interpretation of Norwid’s thought draws on the poet’s own understanding of the word, the ancient Greek oral tradition (Socrates and Plato), the Judeo-Christian ideas of verbal expression and nineteenth-century philosophical and linguistic concepts of orality to present a less known profi le of Norwid, an artist of oral expression in an age of the written and the printed word.
Przejdź do artykułu
Słowa kluczowe Bolesław Leśmian

Abstrakt

This paper argues that while writing about the works of other authors Bolesław Leśmian made use of the same ironic approach he employed in his own writing. A close analysis of his ironic strategies, which can be found in his reviews, theoretical refl ections, practical criticism and metacritical texts, leads to the conclusion that Leśmian’s irony is a stylistic trope in a literary poetics of dance, an aesthetic category as well as an artistic and existential concept akin to the ‘permanent parabasis’ of the Romantics.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Autor uważa, że opisując poezję Leconte de Lisle’a Henryk Elzenberg odkrył swą własną wrażliwość poetycką. W twórczości Elzenberga wyobraźnia poetycka pełni nie mniejszą rolę niż jego wiedza filozoficzna. W tej postawie należy szukać klucza dla zrozumienia aksjologii Elzenberga.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Autorka zajmuje się trzema kwestiami: po pierwsze, tym, w jaki sposób Henryk Elzenberg rozumiał pracę filozofa interpretującego dzieła literackie; po drugie, jego interpretacją dramatu Williama Shakespeare’a Juliusz Cezar, zwłaszcza w kontekście oceny przyczyn klęski Marka Brutusa; po trzecie, pytaniem, czy interpretacja ta jest trafna (ujęcie Elzenberga zostaje porównane z innymi interpretacjami, m.in. Wystana H. Audena i Marthy Nussbaum).
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Autor przedstawia historię przyjaźni Henryka Elzenberga ze Zbigniewem Herbertem. Pokazuje i charakteryzuje ich wspólne zainteresowania i postawy życiowe. Filozof Elzenberg i poeta Herbert cenili niezależność myślową i polityczną. Akceptowali koncepcję rzeczywistości, którą można poznać nie tyle przy pomocy rozumu – racjonalnie, co przy pomocy uczucia, poezji, mistyki – w sposób irracjonalny. Obaj opowiadali się za ważną pozycją poezji w tworzeniu kultury i podkreślali jej rolę jako medium poznawczego. Korespondencyjny dialog Elzenberga i Herberta służył wymianie myśli, rozwijał samodzielność intelektualną, oryginalność, nieustępliwość, przywiązanie do wartości.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Między Elzenbergiem i Ajdukiewiczem zachodzą poważne, często podnoszone różnice w obszarze przekonań metafilozoficznych, w hierarchii wartości, w przydawaniu ważności różnym sprawom, w postawach, dążeniach i usposobieniach. Jednocześnie dostrzec można znaczne podobieństwo wielu ich poglądów filozoficznych. Na wzajemnych relacjach tych filozofów znacznie bardziej zaważyły jednak różnice niż podobieństwa.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Henryk Elzenberg już przed II wojną światową był krytycznie nastawiony do sposobu uprawiania nauki realizowanego w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. Dawał temu wyraz w swoich publikacjach i publicznych wystąpieniach. Po wojnie jednak stonował swoją krytykę, czemu z pewnością przysłużyły się przyjacielskie relacje z Tadeuszem Czeżowskim, a zwłaszcza zmasowana krytyka całej szkoły prowadzona przez marksistów. Jednak z chwilą opublikowania przez Kotarbińskiego w 1956 r. broszury Sprawy sumienia poczuł się zmuszony do zabrania głosu w tej sprawie. Jego głos musiał być krytyczny, gdyż propozycje Kotarbińskiego podważały jego osobiste przekonania odnośnie sensu uprawiania etyki. Krytyka Henryka Elzenberga dotyczyła zatem nie tylko samej etyki niezależnej, ale i całej filozofii Kotarbińskiego. W Kłopocie z istnieniem znajdujemy krótkie i dosadne stwierdzenie: „Kotarbiński i towarzysze: zbrodnia zamykania dróg przed człowiekiem”. Krytyka poszczególnych założeń etyki niezależnej nigdy jednak za życia Elzenberga nie ujrzała światła dziennego. Zachowała się tylko w materiałach archiwalnych, pozostałych po tym filozofie, oraz w jego korespondencji. Argumentacja, jaką posługiwał się Elzenberg krytykując etykę niezależną, jak się wydaje, w znacznej części zachowała aktualność do dnia dzisiejszego.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Henryk Elzenberg wiązał w młodości ze stoicyzmem wielkie nadzieje, sądząc, że dzięki pojmowaniu filozofii jako sztuki wyrzeczenia zdobędzie wewnętrzną równowagę i uwolni się od bolesnych przeżyć. Jednak stoicyzm widziany jako doktryna ascetyczna przysparzał udręk estetycznej stronie osobowości Elzenberga, która kazała mu cenić sztukę oraz wszechstronny rozwój życia. Elzenberg zbuntował się przeciw ascetycznej stronie swojej osobowości i odtąd miał uraz do stoicyzmu. Pomimo to Elzenberg reprezentował w dużej mierze stoicki typ umysłowości. Dostrzegali to jego przyjaciele, m.in. Zbigniew Herbert, który stworzył legendę Elzenberga jako stoika, dedykując mu wiersz Do Marka Aurelego.
Przejdź do artykułu

Abstrakt

Szkoła Lwowsko-Warszawska została założona w 1895 roku przez Kazimierza Twardowskiego we Lwowie. Dla Twardowskiego i jego uczniów racjonalizm, jasność i precyzja języka oraz stosowanie logiki w filozofii były metodologicznymi fundamentami Szkoły. W pierwszej części tekstu autor rozważa charakter i wartość metafilozoficzngo programu przyjmowanego w Szkole Lwowsko-Warszawskiej. W drugiej partii przedstawia się filozofię Henryka Elzenberga (1887–1967), jednego z najoryginalniejszych filozofów polskich XX wieku. W sferze jego zainteresowań znajdowały się: aksjologia ogólna, etyka, estetyka i historia filozofii. Część końcowa ma charakter porównawczy, gdzie omawiam stosunki między metafilozofią Szkoły Lwowsko-Warszawskiej a ideami metafilozoficznymi Elzenberga.
Przejdź do artykułu

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji