Nauki Humanistyczne i Społeczne

Rocznik Historii Sztuki

Zawartość

Rocznik Historii Sztuki | 2024 | No XLIX

Autorzy i Afiliacje

Wojciech Tygielski
1

  1. Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW

Autorzy i Afiliacje

Mariusz Smoliński
1

  1. Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW, Instytut Historii Sztuki

Abstrakt

Celem artykułu jest analiza obszernej kolekcji rysunków zoologicznych Samuela Niedenthala, które zachowały się w Dreźnie. Zostały one wykonane różnymi technikami i przedstawiają wiele gatunków zwierząt. W niniejszym tekście zwrócono uwagę przede wszystkim na studia nad owadami. Ta spuścizna jest wyjątkowa i ważna, biorąc pod uwagę zniszczenie dorobku artystycznego malarza, ale także rozwój nauki w jego czasach. Przedstawienia zwierząt, ptaków i owadów autorstwa Niedenthala są pierwszym tak kompletnym kompendium stworzonym w XVII-wiecznej Europie Środkowej. Szczegółowe ilustracje pozwalają na identyfikację gatunków występujących na tym obszarze.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Sobecka
1
ORCID: ORCID
Jacek Szwedo
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Gdański

Abstrakt

Celem niniejszego artykułu jest prezentacja ostatnich ustaleń dotyczących biografii, związków rodzinnych oraz kariery zawodowej inżyniera wojskowego i architekta Pierre’a Ricauda de Tirregaille’a. Zrekonstruowana biografia Ricauda ukazuje dość typową karierę zawodową francuskiego inżyniera pierwszej połowy XVIII w. Jednakże w niniejszym przypadku wrodzone pragnienie awansu społecznego oraz naukowo-akademickie aspiracje Francuza poprowadziły go od pozycji porucznika inżyniera, budującego fortyfikacje polowe, do pułkownika armii pruskiej, kolekcjonera, historyka, wykładowcy oraz członka elity intelektualnej i akademickiej Berlina czasów Fryderyka II. Życiowe itinerarium wiodące z ojczystej Prowansji poprzez Katalonię, Piemont, Rzeczpospolitą Obojga Narodów aż do Królestwa Pruskiego jest jedocześnie zapisem zawodowej i społecznej kariery inżyniera. Mimo swych ambicji został on niemal całkowicie zapomniany na przeszło dwa stulecia, historiografia zaś wspomina jedynie dwa jego działa: słynny Plan de la Ville Varsovie dedie a S.M. Auguste III Roi de Pologne […] (1762) oraz opracowanie Médailles sur les principaux événémens de L’Empire de Russie, depuis le règne de Pierre le Grand jusqu’à celui de Catherine II, avec des explications historiques (1772).
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Przemysław Wątroba
1
ORCID: ORCID

  1. Gabinet Rycin Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie

Abstrakt

Artykuł przedstawia znaczenie Amfiteatru w Łazienkach Królewskich, a zwłaszcza sceny położonej na wyspie na Stawie Południowym, w kontekście historii sztuki, literatury i teatru. Omówiono zarówno położenie zabytkowego obiektu w letniej rezydencji Stanisława Augusta, jak również jego dekorację i problemy konserwatorskie. W dalszej części artykułu opisano, jak ważnym elementem w procesie tworzenia nowych znaczeń dla łazienkowskiej architektury była zakorzeniona w XVIII w. symbolika wyspy.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Joanna Szumańska
1
ORCID: ORCID

  1. Muzeum Łazienki Królewskie

Abstrakt

Oś Saska, wielki barokowy kompleks złożony z królewskiego pałacu z oficynami, stajniami i zabudowaniami gospodarczymi, dziedzińca przedniego i rozległego założenia parkowego, u progu doby nowoczesnej pozbawiony funkcji rezydencjonalnej, jako własność państwowa stał się przedmiotem zainteresowania władz świadomych kluczowej roli tego założenia w przestrzeni miasta. Przez cały wiek XIX podejmowano wiele inicjatyw architektonicznych przekształcenia pałacu i placu. W artykule podjęta został próba udowodnienia, że plany wobec tego miejsca, zarówno tylko projektowane, jak i zrealizowane, podporządkowane były przede wszystkim potrzebom celebracji i komemoracji władzy. Przebudowa pałacu Saskiego służyć miała jedynie stworzeniu godnej oprawy dla ważnego dla władzy pomnika i placu przeznaczonego na organizowanie uroczystości państwowych.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Małgorzata Omilanowska-Kiljańczyk
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Gdański

Abstrakt

Artykuł stanowi posłowie do przekładu Standardu smaku, końcowego rozdziału Elements of Criticism (1762) Henry’ego Home’a, Lorda Kames, opublikowanego w poprzednim tomie „Rocznika Historii Sztuki”.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Adam Grzeliński
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Abstrakt

Salomon Majmon znany jest historykom filozofii głównie jako krytyk i kontynuator filozofii Immanuela Kanta. Wprawdzie problematyka teoriopoznawcza dominuje w opracowaniach dotyczących filozoficznego stanowiska Majmona, ale jednak nie wyczerpuje całego potencjału bogatej twórczości filozofa. W jego obszernej, obejmującej kilkadziesiąt tytułów spuściźnie filozoficznej znajdują się także rozprawy poświęcone zagadnieniom estetycznym. W niniejszym artykule próbuję udzielić odpowiedzi na dwa pytania: 1) Czy koncepcja geniuszu prezentowana w pismach estetycznych Majmona – to znaczy w Über die Ästhetik, a przede wszystkim w Das Genie und der methodische Erfinder – jest rzeczywiście inspirowana wyłącznie przez filozofię Kanta? 2) Czy treść jego pism estetycznych można w całości sprowadzić do problematyki geniuszu w nauce, jak zdają się sugerować niektórzy autorzy?
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Kinga Kaśkiewicz
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Abstrakt

W niniejszym artykule rekonstruuję koncepcję doświadczenia estetycznego wyłożoną przez szkockiego duchownego Archibalda Alisona (1757–1839), w jego Essays on the the Nature and Principles of Taste (1790 i 1811). Koncentruję się przy tym na najważniejszych założeniach jego estetyki i zastosowanych w niej pojęciach.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krzysztof Wawrzonkowski
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Abstrakt

Sztuka nowoczesna w PRL-u rozwijała się nie tylko w ramach instytucji państwowych. Zmiany, które zaszły w Kościele katolickim w wyniku Soboru Watykańskiego, zostały niezwłocznie zaakceptowane w zakonach żeńskich. Artystki-zakonnice szybko też podjęły język modernistyczny w swojej twórczości. Niektóre nawet przed Vaticanum II. Do zakonnic-artystek modernistycznych należą profesjonalne twórczynie, absolwentki wyższych studiów: Zofia Wendorff-Serafinowicz (1905–1989), Małgorzata Bogucka (1918–1995), Alma Skrzydlewska (1930–2017) oraz Julitta Gołębiowska (1933–2011). Oprócz autonomicznych dzieł sztuki sakralnej i religijnej, siostry wykonywały też niezliczone dekoracje na Boże Narodzenie i Wielkanoc, przystrajały ołtarze, robiły wystawy, przygotowywały dekoracje teatralne, kartki i papeterie. Pierwsze z tych dzieł służyły liturgii i potrzebom dewocyjnym, drugie – bliskie femmage Miriam Schapiro – pogłębianiu wzajemnej przyjaźni i radości ze wspólnoty zakonnej. Te różnorakie rodzaje prac służyć dziś mogą ponadto jako dowód „wielu nowoczesności”.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Anna Markowska
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Wrocławski

Instrukcja dla autorów

INSTRUKCJE DLA AUTORÓW

Redakcja oczekuje tekstów niepublikowanych w całości lub w większych partiach, jednak w uzasadnionych przypadkach dopuszcza znacznie rozszerzone i zmodyfikowane wersje prac już opublikowanych. Redakcja zastrzega sobie prawo do nałożenia trzyletniego embarga na teksty opublikowane w „Roczniku”, licząc od daty publikacji. Redakcja przypomina, że zgodnie z zasadą wprowadzoną przez Polska Akademia Nauk dla wszystkich jej czasopism od 2005 roku, publikacje w „Roczniku” nie są objęte opłatami.
Uzyskanie zgody na publikację ilustracji leży po stronie Autorów. „Rocznik Historii Sztuki”, podobnie jak inne czasopisma naukowe w Polsce, nie pokrywa roszczeń z tytułu praw autorskich i praw do reprodukcji ze względu na bardzo ograniczony budżet.

Prosimy o konsekwentne stosowanie poniższych zasad redakcyjnych. Redakcja zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian i/lub zwracania tekstów w przypadku nieprzestrzegania poniższych wytycznych.

I. Przygotowanie tekstu i ilustracji

Teksty należy dostarczyć w formie elektronicznej wyłącznie w formacie *.doc lub *.rtf. Dokumenty (manuskrypt, streszczenia, podpisy pod ilustracjami, bibliografia) powinny być zapisane w oddzielnych plikach nazwanych zgodnie z ich zawartością
Ilustracje w formacie *.tiff (rozdzielczość 300 dpi lub wyższa) należy zapisać w osobnym folderze, a nazwa każdego pliku powinna zawierać nazwisko autora tekstu oraz numer porządkowy ilustracji (numer musi odpowiadać numerowi w tekście i podpisie); prosimy nie wklejać ilustracji do tekstu, lecz wyraźnie zaznaczyć miejsce ich umieszczenia
Objętość streszczenia nie powinna przekraczać proporcji jednej strony tekstu znormalizowanego (1800 znaków) na jeden arkusz wydawniczy artykułu (40 000 znaków ze spacjami)
Ponieważ Redakcja zamieszcza informacje o zawartości każdego numeru „Rocznika” w bazach internetowych, należy podać pięć słów kluczowych (wraz ze streszczeniem), a także bibliografię wykorzystaną w artykule
Tekst należy przygotować w edytorze Microsoft Word lub Open Office: czcionka Times New Roman lub Arial, wielkość 12 pkt – tekst główny, 10 pkt – przypisy, interlinia 1,5, marginesy standardowe 2,5 cm. W dłuższych tekstach należy stosować śródtytuły


„Rocznik” przyjmuje wyłącznie przypisy dolne

II. Zapisy tytułów, nazw własnych, dat

Tytuły artykułów, książek i dzieł sztuki należy wyróżniać kursywą
Brak wskazania tłumacza oznacza, że przekład został wykonany przez autora tekstu
Nazwy instytucji, muzeów i kolekcji należy zapisywać w oryginalnym brzmieniu, np. Vienna, Kunsthistorisches Museum
Nazwiska i imiona obce należy zapisywać w oryginalnej formie. Nazwy budowli i obiektów należy zapisywać zgodnie z obowiązującymi zasadami ortografii
Daty należy zapisywać cyframi arabskimi; dopuszcza się zapisywanie miesięcy słownie w tekście
W przypadku odwołań do stron internetowych należy podać datę dostępu; zapis po adresie strony, cyframi arabskimi w nawiasie, np. [dostęp: 01.2017]

III. Przypisy i bibliografia
Przypisy należy rozpoczynać wielką literą i kończyć kropką

  1. Książki:
    autor (inicjał imienia, kropka, spacja, nazwisko; przy kilku inicjałach bez spacji między nimi; nazwisko autora zapisane rozstrzelonym drukiem przy użyciu odpowiedniej funkcji edytora),
    po przecinku tytuł książki kursywą, po kropce podtytuł (jeśli występuje),
    po przecinku tłumacz (jeśli dotyczy), redaktor, numer tomu
    (skróty: transl., ed.; vol.; w publikacjach obcojęzycznych stosować oryginalne skróty, np. Hrsg. = Herausgeber),
    po przecinku wydawca (jeśli wymagany), miejsce i rok wydania,
    jeśli książka ma wznowienie – numer wydania użytego w tekście przed nazwą wydawcy,
    po przecinku strony cytowane

Przykład:
Préaud, P. Casselle, M. Grivel, C. Le Bitouzé, Dictionnaire des éditeurs d’estampes à Paris sous l’Ancien Régime, Promodis – Editions du Cercle de la Librairie, ed. I, Paris 1987, s. 179–180, il. s. 301.
Jeśli cytowana jest seria wydawnicza, należy ją podać po tytule książki, bez cudzysłowu, wielkimi literami (z wyłączeniem spójników i przyimków), po przecinku numer tomu (jeśli dotyczy), miejsce i rok wydania

  1. Artykuły w pracach zbiorowych, księgach jubileuszowych, słownikach, encyklopediach i leksykonach:
    autor (jak wyżej),
    po przecinku tytuł kursywą,
    po przecinku: [w:],
    tytuł publikacji (jak wyżej),
    po przecinku redaktor, w przypadku przekładu tłumacz (w pracach zbiorowych tłumacz po tytule artykułu)

Przykład:
Tazbir, Polsko-niderlandzkie kontakty wyznaniowe w XVII w., [w:] Niderlandyzm w sztuce polskiej. Materiały Sesji Stowarzyszenia Historyków Sztuki, Toruń, grudzień 1992, PWN, Warszawa 1995, s. 37–49.

  1. Katalogi wystaw:
    autor lub autorzy (jak wyżej),
    przy wielu autorach rozpocząć od tytułu wystawy,
    po przecinku tytuł kursywą,
    po kropce: katalog wystawy,
    po przecinku miejsce i czas trwania wystawy (jeśli znane),
    po przecinku strony cytowane, numery katalogowe

Przykład:
Bevers, Meister E.S., ein oberrheinischer Kupferstecher der Spätgotik. Katalog wystawy, Staatliche Graphische Sammlung München, 10. Dezember 1986 – 15. Februar 1987, Kupferstichkabinett Berlin, Staatliche Museen Preussicher Kulturbesitz April – 14. Juni 1987, München 1986, nr 5, s. 17.

  1. Artykuły w katalogach i hasła katalogowe:
    Jak w publikacjach zbiorowych, z uwzględnieniem danych o wystawie
  2. Czasopisma:
    autor (jak wyżej),
    po przecinku tytuł kursywą,
    po przecinku tytuł czasopisma w cudzysłowie,
    po przecinku rok, numer tomu, numer zeszytu,
    oznaczenia tomów, zeszytów i części zgodnie z oryginalną notacją językową (np. Bd., vol., H.),
    po przecinku strony cytowane

Przykład:
Stijnman, Lucas van Leyden and Etching, „Print Quarterly”, 1988, vol. 4 (Winter), s. 256–257, il. 1, s. 256.

  1. Źródła archiwalne:
    miasto,
    po przecinku nazwa archiwum lub biblioteki,
    po przecinku sygnatura,
    po przecinku tytuł rękopisu, numer karty, ewentualnie recto (r.) i verso (v.)

Przykład:
Florencja, Archivio di Stato Firenze, Ms. 78. 39, Guardaroba Medicea, k. 72 r.
Przy wielokrotnym cytowaniu: w pierwszym przypisie pełna nazwa z objaśnieniem skrótu, np. Warszawa, Archiwum Główne Akt Dawnych [dalej: AGAD], następnie stosować skrót

  1. Skróty bibliograficzne:
    Przy ponownym cytowaniu artykułu: nazwisko autora (bez inicjału), przecinek, op. cit., przecinek, numer strony
    np. Kornwolf, op. cit., s. 79
    Przy cytowaniu tego samego tekstu co w poprzednim przypisie: Ibidem, 60
    Przy powtarzającym się autorze: idem (mężczyzna), eadem (kobieta)
    Przy różnych publikacjach tego samego autora: skrót tytułu do pierwszego rzeczownika, np. Chmielewski, Warszawskie książnice…, s. 15
    Przy artykułach z katalogiem obiektów można stosować skróty, jeśli dołączono pełny wykaz bibliograficzny
    Przy katalogach wystaw można stosować skróty miejsca i roku, np. Warszawa 1996
    Jeśli wpis bibliograficzny pojawia się jednorazowo – nie skracać
    Przy powtarzającym się dziele (np. katalog raisonné): pełny zapis z wprowadzeniem skrótu, np. H. Focillon, Giovanni Battista Piranesi, Paris 1918 [dalej: Focillon 1918]

IV. Hasła katalogowe:
autor,
poniżej tytuł dzieła; po kropce datowanie,
poniżej technika, wymiary (wysokość × szerokość z jednostkami),
poniżej miejsce przechowywania (bez kropki),
poniżej bibliografia oddzielona średnikami,
wykaz rozpoczyna skrót Bibl.:
bibliografia czcionką jak przypisy

Przykład:
Stefano della Bella
Deer Hunting. ok. 1656
Pióro, tusz, lawowanie, papier żeberkowy, 167 × 123 mm
Kraków, Muzeum Narodowe
Bibl.: Vesme, Massar 1971, 680; Ortolani 1997, 680, il. s. 59

V. Ilustracje
Podpisy pod ilustracjami:
autor,
po przecinku tytuł dzieła kursywą,
po przecinku datowanie,
po przecinku technika,
po przecinku wymiary (wysokość × szerokość z jednostką),
po przecinku właściciel,
po kropce fotograf (lub formuła „dzięki uprzejmości …” lub „źródło reprodukcji: …”),
na końcu podpisów nie stosuje się kropki

Przykład:
Paul Gauguin, Autoportret, 1889, olej, drewno, 79,2 × 51,3 cm, Washington, National Gallery of Art. Fot. J. Borkowski

Jeżeli ilustracja przedstawia detal dzieła, należy podać pełny opis jak wyżej oraz precyzyjnie opisać reprodukowany fragment (dotyczy to także fragmentów dzieł prezentowanych w całości w tekście)
W przypadku ilustracji przedstawiających budowle lub ich plany należy, o ile to możliwe, stosować powyższe zasady

 
 
 

Dodatkowe informacje

Polityka archiwizacji

Czasopismo Rocznik Historii Sztuki zapewnia długoterminowe przechowywanie i dostęp do publikowanych treści za pośrednictwem platformy wydawniczej Polskiej Akademii Nauk.
Artykuły mogą być również archiwizowane w repozytoriach instytucjonalnych oraz innych bazach naukowych, zgodnie z obowiązującą licencją.


Opłaty za publikację

Czasopismo Rocznik Historii Sztuki nie pobiera żadnych opłat za zgłoszenie, procedowanie ani publikację artykułów.
Publikacja w czasopiśmie jest całkowicie bezpłatna dla autorów.

Zasady etyki publikacyjnej

Redakcja Rocznika Historii Sztuki stosuje zasady etyki publikacyjnej zgodne z wytycznymi Committee on Publication Ethics.

Obowiązki redakcji

Redakcja podejmuje decyzje o publikacji wyłącznie na podstawie wartości naukowej tekstu, jego oryginalności oraz zgodności z profilem czasopisma. Redaktorzy zobowiązani są do zachowania poufności w odniesieniu do zgłoszonych tekstów, ich autorów oraz recenzentów.

 

Obowiązki autorów

Autorzy zobowiązani są do składania wyłącznie oryginalnych tekstów, które nie były wcześniej publikowane ani zgłoszone do innego czasopisma. Wszystkie wykorzystane źródła muszą być odpowiednio cytowane. Autorzy zobowiązani są do przestrzegania przepisów prawa autorskiego oraz uzyskania zgody na wykorzystanie materiałów objętych ochroną.

 

Obowiązki recenzentów

Recenzenci zobowiązani są do przygotowania rzetelnej, obiektywnej i terminowej oceny tekstu zgodnie ze swoją wiedzą i kompetencjami. Recenzenci zobowiązani są do zachowania poufności oraz niewykorzystywania informacji uzyskanych w trakcie procesu recenzji do celów osobistych.

 

Plagiat i rzetelność naukowa

Plagiat w jakiejkolwiek formie stanowi naruszenie zasad etyki publikacyjnej i jest niedopuszczalny. Zgłoszone teksty mogą podlegać weryfikacji pod kątem ich oryginalności.

 

Konflikt interesów

Autorzy, recenzenci oraz redaktorzy zobowiązani są do ujawnienia wszelkich konfliktów interesów, które mogłyby wpłynąć na przebieg procesu publikacyjnego.

Procedura recenzowania

Proces recenzji

Zgłoszone artykuły podlegają wstępnej ocenie redakcji pod względem zgodności z profilem czasopisma oraz wymogami formalnymi. Następnie artykuły kierowane są do recenzji w trybie double-blind peer review, co oznacza, że zarówno autorzy, jak i recenzenci pozostają anonimowi. Każdy artykuł oceniany jest przez co najmniej dwóch niezależnych recenzentów, niepowiązanych z instytucją autora. Recenzenci są zobowiązani do zachowania poufności oraz nieujawniania swojej tożsamości. Recenzenci powinni posiadać co najmniej stopień naukowy doktora oraz kompetencje merytoryczne odpowiadające tematyce ocenianego artykułu. Recenzje przygotowywane są na formularzu opracowanym przez redakcję i uwzględniają kryteria takie jak: oryginalność, wartość naukowa, poprawność metodologiczna oraz znaczenie dla dyscypliny.

 

Na podstawie otrzymanych recenzji redakcja podejmuje decyzję o:

- przyjęciu artykułu do publikacji,

- przyjęciu po poprawkach,

- ponownym skierowaniu do recenzji,

- odrzuceniu artykułu.

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji