Nauki Techniczne

Archives of Environmental Protection


Archives of Environmental Protection | 2011 | vol. 37 | No 3 |


The investigations were carried out in order to assess the effect of thermophilic fermentation on

changes in concentration of seven congeners with codes: 28, 52, 101, 118, 138, 153 and 180 in sewage sludge.

The total concentration of PCBs was the highest before the process of thermophilic fermentation. On the tenth

day of the process of fermentation it was found that the total concentration of LCB doubled the previous level,

whereas in higher chlorinated PCBs this value decreased twice. After the process of thermophilic digestion,

all the determined congeners of PCBs were still present. However, their total concentration was reduced by

84% on the fourteenth day of the process. Low concentration of heavy metal ions in the liquid phase of sewage

sludge was observed. The metal ions precipitated and remained bound throughout the stabilization process.

Metal speciation analysis was performed, and revealed some changes in the chemical forms of the metals during the stabilization process of sludge. The highest increase of zinc, copper, nickel, cadmium, and chromium

concentration was observed in the organic-sulfide fraction, whereas the highest increase of lead was found in

the residual fraction. Thermophilic methane fermentation did not cause the accumulation of heavy metals in the

mobile fractions of sludge.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

L. Dąbrowska
A. Rosińska
M. Janosz-Rajczyk


Sewage and solid waste can be a valuable source of materials used directly or indirectly in manufacturing of usable products. These processes are associated with elimination of pollutants from liquid and

solid wastes. The best-known methods of waste management are production of biogas and composting. This

paper focuses on the possibility of obtaining biomass as a source of protein feed (whose value, in terms of the

composition of aminoacids and microelements, is comparable with conventional feed, e.g. soymeal, bonemeal

or fishmeal). Sewage components for bacterial, fungal, algal and vascular plants’ culture are characterized as

a source of protein feed. Methods of industrial scale production of enzymes, mainly proteases and lipases that

have broad applications in various industries, are discussed. Development perspectives of inexpensive methods

of usable products from waste production are showed. Interdisciplinary nature of presented issues, which requires cooperation of specialists in biology, chemistry and technology, is emphasized.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

M. Łebkowska
M. Załęska-Radziwiłł


The article presents the results of the research on the water samples taken from the Krakow water

distribution system and their pollution by haloacetic acids: monochloroacetic acid, monobromoacetic acid, dichloroacetic acid, trichloroacetic acid, bromochloroacetic acid and dibromoacetic acid. The water samples were

taken from the extremities of the distribution systems (Raba and Bielany) in the city of Krakow. Both analyzed

plants use the chlorination as the water treatment process, however, water for Raba and Bielany comes from

different surface waters and differs in quality and organic matter concentration. These plants also apply different

water treatment processes and their distribution systems have a different size. The objective of this study was

to measure the haloacetic acids levels in these two water distribution systems, asses the correlation between the

total trihalomethanes and the sum of six haloacetic acids, determine if trihalomethanes can be a good indicator

to predict haloacetic acids concentration in water distribution systems.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

A. Włodyka-Bergier
T. Bergier


This paper addresses the issue of antibacterial drugs, estrogens and cytostatic drugs’ presence in

surface waters and their influence on animals. The ecotoxicity and the impact of three active compounds: ciprofloxacin, 17α-ethinylestradiol and 5-fluorouracil on protozoa, crustaceans and fish were examined. Acute

tests (crustaceans’ immobilization test, fish survival test, enzymatic test on Daphnia magna) and chronic tests

(growth test on protozoa, reproduction test on crustaceans and juvenile growth test on two species of fish) were

performed. Acute toxicity studies revealed diversified species - sensitivity to the tested compounds. Crustaceans Artemia salina were the most resistant to all three pharmaceuticals. Fish also demonstrated low sensitivity

to ciprofloxacin and 5-fluorouracil (LC(EC)50-96h > 100 mg/l). In the survival tests, the greatest harm in respect

to fish and crustaceans was demonstrated by 17α-ethinylestradiol, and in the enzymatic tests - by ciprofloxacin.

In all chronic tests, the toxic effects of drugs were proven. Tested compounds limited reproduction of crustaceans and growth of protozoa and fry. The risk assessment, conducted on the basis of the PEC/PNEC quotient,

showed a significant risk in relation to aquatic animals caused by the presence of 17α-ethinylestradiol and

5-fluorouracil in concentrations detected in surface waters.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Monika Załęska-Radziwiłł
Maria Łebkowska
Katarzyna Affek
Agnieszka Zarzeczna


Fruit and vegetables constitute an essential part of human diet and that is why they should be “safe”.

Chemical contaminants of plant origin in food, including the pesticide residues, are defined as critical differentiators of quality and food safety. Pesticide residues are found in fruits, vegetables, cereals and herbs chemically

protected at low concentrations, but they are one of the elements that affect the quality of healthcare.

The aim of this study was to assess the pesticide residues in apples from the north-eastern Poland (Lubelskie,

Podlaskie and Warmińsko-Mazurskie provinces) and get an answer whether any contamination in fruit from the

region is similar to that in other countries and whether it can lead to exposure of consumer’s health. Also assessed compliance of used pesticides with applicable law and found residues were compared with the Maximum

Residue Levels (MRLs). The study showed that 59% of the samples of apples from the north-eastern Poland

contain pesticide residues below the MRL, and 7% above the limits. The estimated dietary intake has shown

the chronic dietary exposure of the most vulnerable groups - children and adults to the pesticide residues in

Polish apples was relatively low and does not constitute a health risk to. The results show that apples from

north-eastern Poland are safe.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

B. Łozowicka
P. Kaczyński


In the paper toxicity assessment of hospital wastewaters samples was performed using direct-contact

tests consisting of five species, which represent three different trophic levels of the food chain. IC50 or EC50 values were estimated for each tested organism: Pseudokirchneriella subcapitata IC50/72h 18.77%, Daphnia magna

EC50/48h 20.76%, Thamnocephalus platyurus EC50/24h 22.62%, Artemia salina EC50/24h 59.87% and Vibrio fisheri

EC50/15min 46.17%. Toxic potential of hospital wastewater was described using a system of wastewater toxicity

classification. The toxic units (TU) values estimated for each test indicate that hospital wastewaters are toxic

(Class III). The variable results of the tests’ sensitivity confirmed the need of application of microbiotests battery with organisms of different trophic levels.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

A. Zgórska
A. Arendarczyk
E. Grabińska-Sota


Compared to other European countries, Poland has scarce drinking water resources and exhibits

significant variation in annual runoff. On the other hand, the geothermal water resources present in sedimentary/structural basins, mostly in the Polish Lowlands and the Podhale geothermal system, not only provide a

valuable source of renewable energy, which is utilized, although only to a limited extent, but can also be used

for many other purposes. The paper presents the results of studies related to the desalination of low dissolved

mineral content geothermal waters from the Bańska IG-1 well using a dual hybrid system based on ultrafiltration and reverse osmosis. The desalination of geothermal waters may be considered a possible solution leading

to the decentralization of drinking water supply. In many cases, using cooled waters for drinking purposes may

be considered an alternative method of disposing of them, in particular for open drain arrangements, i.e. where

cooled water is dumped into surface waters.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

B. Tomaszewska


Over the two-year study (2008–2009) we monitored the influence of integrated and conventional

production systems on microbiological activity in soil and strawberry yield. The experiment also involved

fertilizers applied in three variants of treatment. The studied parameters were monitored over 2008 and 2009 by

determining the total number of soil microorganisms, the number of ammonifying bacteria and the strawberry

yield. The results of the study suggest the pronounced inhibitory effect of insecticides on number of studied

microorganism groups in all three conventionally treated variants, over the both years of study, which further

infers negligible stimulative influence of strawberry plants on yield.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

M. Pešaković
S. Milenković
D. Dragutin
L. Mandić
I.S. Glišić
J. Luković


The object of the investigation was metal contamination of bottom sediments of the Skroda and

Chwaliszówka rivers, which are the right contributaries of the Lusatian Neisse river, draining the territory of

the so called “anthropogenic lake district”. The district came into existence as a result of mining activities in the

border of Silesia and Lusatia, which date from the half of 19th century to 1974. The district includes about 100

reservoirs, of the total area of over 150 ha, which are from about 30 to 100 years old.

The rocks accompanying the Miocene coal-bearing formations were deposited on waste dumps. The dumps

form embankments of the aquifers arising as a result of post-exploitation mining subsidence. The streams dewatering waste dumps inflow directly or indirectly to the Chwaliszówka and Skroda rivers. The pyrite is the

mineral present in mine waste material. The pyrite weathering products inflow into surface waters and affect

adversely the water quality. In the last stage of migration the pollutants are accumulated in the bottom sediments

of rivers and lakes. The samples of bottom sediments of the two rivers were analysed by means of a five-step

sequential extraction procedure performed for the partitioning of selected trace metals (Fe, Mn, As, Cr and Al).

It was determined that the bottom sediments of the two analysed rivers contain significant concentrations of

aluminium and iron. The concentrations of other metals (Mn, Cr and As) are in the range of geochemical background of water sediments in Poland. Concentrations of arsenium, chromium and manganese, which are bound

to easy-available fractions (I – exchangeable and II – bound to carbonates) are not significant, so it could be

assumed that they are not expected to be released and they do not threaten the river ecological system. There is,

however, the possibility of the aluminium and iron re-mobilisation, taking into account the high concentrations

of easy-available fractions of these metals in the sediment. Fe and Al are potential source of water contamination, and re-mobilisation of these metals will produce the aggravation of quality parameters of river waters.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

S. Skoczyńska-Gajda
M. Labus


Zinc (II) removal using low-cost sorbents requires a proper process parametric study to determine

its optimal performance characteristics. In this respect, the present study proposes a new modeling and simulation procedure for heavy metal removal system and is carried out to optimize input variables such as initial pH,

adsorbent dosage, and contact time for biosorption of Zinc (II) by using bentonite. The proposed experimental

system is cost-effective and requires less calculation for determining optimal values, i.e., input variables and

their related removal capacity, Rem%. To optimize the adsorption process, cubic spline curve fitting and numerical differentiation techniques are used for required calculations. According to the proposed calculations, the

removal capacity is calculated as 98.66%, while the optimal values are calculated as initial pH – 6.76, adsorbent

dosage – 1.14 g L-1, contact time – 13 minutes. To evaluate the results, full factor experimental design and 3 way

ANOVA test are used for comparison.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

B. Mesci



Czesława Rosik-Dulewska

Editorial Advisory Board
Michał Bodzek
Katarzyna Juda-Rezler
Korneliusz Miksch

Assistant Editor
 Jerzy Szdzuj

Editorial Board:

Lucjan Pawłowski

Brian A. Bolto (Australia)
Hubert Bril (France)
Bart Van der Bruggen (Belgium)
Zhihong Cao (China)
Pen-Chi Chiang (R.O.C.)
Wolfgang Frenzel (Germany)
Reinhard F. Hüttl (Germany)
Piotr Kowalik (Poland)
Joanna Kyzioł-Komosińska (Poland)
Rajmund Michalski (Poland)
Anuska Mosquera Corral (Spain)
Takashi Nakamura (Japan)
Józef M. Pacyna (Norway)
Wim H. Rulkens (The Nederlands)
Corrado Sarzanini (Italy)
Hans Martin Seip (Norway)
Jan Siuta (Poland)
Jerzy Sobota (Poland)
Joanna Surmacz-Górska (Poland)
Jadwiga Szczepańska (Poland)
Christopher G. Uchrin (USA)
Tomasz Winnicki (Poland)
Xiaoping Zhu (USA)
Jerzy Zwoździak (Poland) 


Institute of Environmental Engineering of the Polish Academy of Sciences
ul. M. Skłodowskiej-Curie 34, 41-819 Zabrze, Poland
Tel.: +48-32-271 64 81      Fax: +48-32-271 74 70

Instrukcje dla autorów

Instrukcja dla Autorów
Archives of Environmental Protection jest kwartalnikiem wydawanym wspólnie przez Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN oraz Komitet Inżynierii Środowiska PAN. Dzięki współpracy z gronem wybitnych naukowców z całego świata, chcemy oddawać w ręce czytelników starannie wyselekcjonowane, najciekawsze i najbardziej wartościowe teksty, prezentujące najnowszy stan badań w zakresie inżynierii i ochrony środowiska.
Zakres tematyczny
W czasopiśmie publikowane są przede wszystkim oryginalne prace badawcze, dotyczące takich zagadnień jak:
- Ocena jakości powietrza oraz jego oczyszczanie, ochrona przed zanieczyszczeniem powietrza;
- Technologie oczyszczania ścieków oraz przeróbki osadów ściekowych;
- Technologie w gospodarce odpadami w zakresie unieszkodliwiania/odzysku;
- Hydrologia, ocena jakości wód, oczyszczanie wód;
- Ochrona, rewitalizacja i remediacja gleb;
- Przemiany i transport zanieczyszczeń organicznych/nieorganicznych w środowisku;
- Techniki pomiarowe stosowane w inżynierii i monitoringu środowiska;
- Inne zagadnienia wiążące się bezpośrednio z inżynierią i ochroną środowiska.
Przyjmujemy również prace przeglądowe mające charakter „critical review”, czyli krytycznego przeglądu aktualnego stanu wiedzy na dany temat związany bezpośrednio z tematyką ochrony i inżynierii środowiska.
W przypadku braku pewności czy Państwa artykuł mieści się w zakresie tematycznym czasopisma, prosimy o przesłanie abstraktu na adres mailowy:
Przygotowanie artykułu
Materiały przekazywane do redakcji powinny być przygotowane zgodnie z podanymi niżej wytycznymi:
• Całość artykułu (wraz z rysunkami, tabelami, streszczeniem oraz bibliografią) nie powinna przekraczać objętości 20 stron. W przypadku przekroczenia wspomnianej objętości artykułu, zalecamy wcześniejszy kontakt z redakcją.
• Praca musi zostać przesłana do redakcji w języku angielskim.
• Artykuł powinien zostać złożony do redakcji w formacie doc lub docx w formie trzech plików: – text.doc – plik zawierający całość tekstu, bez tytułu, słów kluczowych, nazwisk autorów i afiliacji, bez tabel oraz rysunków; – figures.doc – plik zawierający wszystkie rysunki wraz z podpisami; – tables.doc – plik zawierający wszystkie tabele wraz z podpisami;
• Teksty należy przygotować w formacie A4; marginesy: 2,5 cm; czcionka: Times New Roman 12 pkt.; interlinia: 1,5. Tekst powinien zostać podzielony logicznie na rozdziały i podrozdziały zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami redagowania artykułów naukowych. W tekście powinny zostać oznaczone miejsca, w których umieszczone mają zostać tabele i rysunki.
• Opisy rysunków powinny być zwięzłe i czytelne, wykonane pismem odpowiedniej wielkości tak, aby zachować ich czytelność po zmniejszeniu. Prosimy o unikanie umieszczania na rysunkach opisów słownych, które zaleca się podać w podpisie lub tekście artykułu. Wykresy należy zamieszczać bez ramki, ale domknięte również z prawej strony. Legenda do wykresu powinna znajdować się pod nim i być zamieszczona również bez ramki.
• Tabele zawsze powinny być podzielone na kolumny. W przypadku tabel zawierających dużo wyników, muszą być one również podzielone na wiersze aby zachować ich czytelność.
• Literatura w treści artykułu powinna być cytowana poprzez podanie w nawiasie nazwiska i roku publikowania pracy np. (Nowak 2019). W przypadku dwóch autorów cytowanej pracy należy podać obydwa nazwiska połączone „and” oraz rok publikacji np. (Nowak and Kowalski 2019). W przypadku wielu autorów cytowanej pracy należy podać nazwisko pierwszego autora, skrót „et al.” i rok publikowania pracy np. (Kowalski et al. 2019). Gdy w jednym miejscu autor odnosi się do kilku publikacji należy poszczególne cytowania oddzielić przecinkiem np. (Kowalski et al. 2019, Nowak 2019, Nowak and Kowalski 2019). Źródła internetowe powinny być cytowane podobnie jak inne teksty, tj. należy podawać autora i rok powstania danej publikacji.
• Zestawienie cytowanej literatury powinno być zamieszczone na końcu artykułu, uporządkowane alfabetycznie według nazwiska pierwszego z autorów. Wykaz literatury powinien zostać sporządzony według następujących zasad:
1. Czasopismo: Nazwiska i inicjały imion. (rok). Tytuł Artykułu, Nazwa Czasopisma, wolumin, numer, strony, DOI. Przykład: Nowak, S.W., Smith, A.J. & Taylor, K.T. (2019). Title of article, Archives of Environmental Protection, 10, 2, pp. 93–98, DOI: 10.24425/aep.2019.126330.
2. Książka: Nazwiska i inicjały imion. (rok). Tytuł, Nazwa Wydawnictwa, miejsce i rok wydania. Przykład: Kraszewski, J. & Kinecki, K. (2019). Book Title, Prace i Studia, Zabrze 2019.
3. Praca zbiorowa pod redakcją: Nazwiska i inicjały imion autorów tekstu. (rok). Tytuł cytowanego rozdziału, in: Tytuł, nazwiska i inicjały imion redaktora/redaktorów. (Ed)/(Eds). Nazwa wydawnictwa, miejsce wydania, strony. Przykład: Reynor, J. & Taylor, K.T. (2019). Title of chapter, in: Title of the cited book, Kaźmierski, I. & Jasiński, C. (Eds.). Prace i Studia, Zabrze, pp. 145–189.
4. Źródła internetowe: Nazwiska i inicjały imion lub nazwa instytucji publikującej dany tekst. (rok). Tytuł, (adres strony (czas dostępu)). Przykład: Kowalski, M. (2018). Title, ( (03.12.2018)).
5. Patenty: Orszulik, E. (2009). Palenisko fluidalne, Patent polski: nr PL20070383311 20070910 z 16 marca 2009. Smith, I.M. (1988). U.S. Patent No. 123,445. Washington, D.C.: U.S. Patent and Trademark Office.
6. Materiały publikowane w języku innym niż angielski: Tytuły cytowanych materiałów powinny być przetłumaczone na język angielski. Na końcu przypisu, w nawiasie, powinna znaleźć się informacja na temat języka w jakim artykuł został opublikowany. Przykład:
Nowak, S.W. & Taylor, K.T. (2019). Title of article in English, Journal Name, 10, 2, pp. 93–98, DOI: 10.24425/aep.2019.126330. (in Polish)
Rozdział References powinien zawierać maksymalnie 30 pozycji w przypadku oryginalnych prac badawczych.
Przyjęcie artykułu do redakcji
Złożenie artykułu w redakcji jest równoznaczne z oświadczeniem Autora(ów), że praca nie była dotychczas publikowana i nie jest zgłoszona do publikacji w żadnym innym czasopiśmie. Autorzy przyjmują także odpowiedzialność za uzgodnienie wszystkich praw do jej zgłoszenia. Artykuły należy przesyłać drogą elektroniczną, poprzez Elektroniczny System Obsługi Redakcji, dostępny pod adresem internetowym: Prosimy o przesyłanie propozycji przynajmniej 4 potencjalnych recenzentów, w tym 2 z zagranicy, wraz z ich adresami e-mail.
Procedura recenzowania
Wszystkie nadesłane do redakcji artykuły oceniane są przez Kolegium Redakcyjne. Jeśli zostaną pozytywnie zaopiniowane przez co najmniej dwóch redaktorów, Redaktor Naczelna wraz z Redaktorami Działowymi dokonuje wyboru dwóch niezależnych recenzentów spośród autorytetów uznanych w danej dyscyplinie. Recenzenci zostają poproszeni o wykonanie recenzji, otrzymują tekst artykułu (bez danych personalnych autorów) oraz formularze recenzji obowiązujące w czasopiśmie, w uzasadnionych przypadkach poszerzone o dodatkowe pytania dotyczące artykułu. Czas oczekiwania na recenzje wynosi od 1 do 4 miesięcy.
Po zakończeniu procesu recenzowania Autorzy są informowani o jego wynikach oraz – jeżeli obie recenzje są pozytywne – proszeni o naniesienie sugerowanych poprawek. Następnie poprawiona praca jest weryfikowana przez redakcję pod kątem merytorycznym i edytorskim.
Akceptacja artykułu do druku
O przyjęciu pracy do druku decydują: opinie niezależnych recenzentów i akceptacja redakcji. Jeżeli w opinii recenzentów tekst wymaga dużych zmian, redakcja może zrezygnować z jego publikacji pomimo pozytywnych recenzji.
Po przyjęciu artykułu do druku Autorzy zostają o tym poinformowani, a także poproszeni o dokonanie opłaty za publikację oraz o przesłanie na adres redakcji wypełnionego oświadczenia o przekazaniu praw autorskich.
Weryfikacja językowa i korekta autorska
Wszystkie artykuły publikowane na łamach Archives of Environmental Protection przechodzą profesjonalną weryfikację językową. W przypadku bardzo wielu błędów językowych uniemożliwiających zrozumienie tekstu, artykuł zostaje odesłany do autorów z prośbą o ponowne przetłumaczenie wskazanych fragmentów lub – w skrajnych przypadkach – całości tekstu. Po weryfikacji językowej artykuł zostaje przygotowany do druku. Ostatnim etapem procesu publikacji jest korekta autorska. Autorzy otrzymują złożoną wersję artykułu z prośbą o naniesienie ostatnich poprawek.
Opłata za publikację
Redakcja czasopisma nie pobiera opłat za przyjęcie artykułu do procesu redakcyjnego. Koszt opublikowania artykułu w czasopiśmie wynosi:
• 20 EUR/80 zł za stronę czarno-białą lub w odcieniach szarości,
• 30 EUR/120 zł za stronę kolorową.
Wpłat w złotówkach należy dokonywać na nr konta:
Bank BGK.: 20 1130 1091 0003 9111 7820 0001
Wpłat w EUR należy dokonywać na nr konta:
Bank BGK.: 20 1130 1091 0003 9111 7820 0001
IBAN: PL 20 1130 1091 0003 9111 7820 0001
Prosimy o każdorazowe informowanie Redakcji o dokonaniu opłaty za publikację oraz o przesyłanie danych niezbędnych do wystawienia faktury.
Archives of Environmental Protection
Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN
ul. M. Skłodowskiej-Curie 34
41-819 Zabrze
Tel.: +48-32-271 64 81
Fax: +48-32-271 74 70

Polityka Open Access

Archives of Environmental Protection jest czasopismem wydawanym w wolnym dostępie na licencji CC BY-NC-SA 4.0.

Archives of Environmental Protection is an open access journal with all content available with no charge in full text version. The journal content is available under the licencse CC BY-NC-SA 4.

Dodatkowe informacje

Abstracting & Indexing

Archives of Environmental Protection is covered by the following services:

AGRICOLA (National Agricultural Library)



Baidu Scholar


CABI (over 50 subsections)

Chemical Abstracts Service (CAS) - CAplus

Chemical Abstracts Service (CAS) - SciFinder

CNKI Scholar (China National Knowledge Infrastructure)



DOAJ (Directory of Open Access Journals)

EBSCO (relevant databases)

EBSCO Discovery Service

Engineering Village

FSTA - Food Science & Technology Abstracts

Genamics JournalSeek



Google Scholar

Index Copernicus


Japan Science and Technology Agency (JST)


Journal Citation Reports/Science Edition


KESLI-NDSL (Korean National Discovery for Science Leaders)

Microsoft Academic

Naviga (Softweco)

Primo Central (ExLibris)

ProQuest (relevant databases)






Summon (Serials Solutions/ProQuest)


TEMA Technik und Management

Ulrich's Periodicals Directory/ulrichsweb

WanFang Data

Web of Science - Biological Abstracts

Web of Science - BIOSIS Previews

Web of Science - Science Citation Index Expanded

WorldCat (OCLC)

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji