Humanities and Social Sciences

Libri Gedanenses

Content

Libri Gedanenses | 2024 | vol. 41

Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Artykuł dotyczy publikacji De verstandige kok (Rozsądny kucharz), poświęconej przepisom kulinarnym części holenderskiego poradnika Het vermakelijk landleven (Sielskie życie na wsi) wydanej w 1669 roku. Poradniki ogrodnicze i kulinarne rozpowszech-niły się we Francji i Niderlandach w połowie XVII wieku. Prezentowana książka kucharska zdobyła dużą popularność w północnej Europie; zawiera 194 przepisy, które stały się podstawą holenderskich kuchni warstw średnich XVIII i XIX wieku. Analiza tekstu kulinarnego – z przytoczeniem niektórych przepisów – zwraca uwagę na wartości odżywcze potraw i pochodzenie niektórych z nich z Hiszpanii. Artykuł stanowi także wprowadzenie w temat percepcji holenderskiej kuchni w nowożytnym Gdańsku. Prezentowany egzemplarz poradnika pierwotnie mógł należeć do Marii van Heemskerk, żony Heinricha Schwarzwalda V. Zamiarem autorki było również zwrócenie uwagi na kolekcję książek o kulinariach znajdujących się w dawnych i obecnych zbiorach Biblio-teki Gdańskiej.
Go to article

Authors and Affiliations

Aleksandra Kajdańska
1
ORCID: ORCID

  1. Polski Instytut Badań nad Sztuką Świata, Oddział Gdański
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Artykuł poświęcony jest ekslibrisowi heraldycznemu Tomasza Czapskiego (1711-1784), wykonanemu przez cenionego gdańskiego rytownika Matthaeusa Deischa (1724-1789) około 1770 roku. Na podstawie analizy godeł umieszczonych w herbie złożonym omówiono genealogię właściciela znaku książkowego, pochodzącego z linii bąkowskiej Czapskich. Jak stwierdzono, zleceniodawca ekslibrisu – z rozmysłem bądź przez niewiedzę – zadecydował o niezgodnym z przyjętymi zwyczajami wyborem godeł w poszczególnych polach tarczy herbowej. Prawdopodobnie przede wszystkim cenił sobie pokrewieństwo z rodami pochodzącymi z Prus Królewskich oraz polityczne powiązania rodziny z królem Stanisławem Leszczyńskim. To jednak spowodowało duże problemy w odniesieniu znaku książkowego do genealogii Czapskiego. Niewątpliwie jego ekslibris stanowi cenny obiekt rozważań nie tylko dla historyków sztuki, ale może również służyć w badaniach nad pozycją wybitnych rodzin Prus Królewskich oraz tworzeniem splendoru magnackich rodów I Rzeczpospolitej.
Go to article

Authors and Affiliations

Mikołaj Tomaszewski
1
ORCID: ORCID

  1. Towarzystwo Naukowe w Toruniu
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Pomimo ciągłego zainteresowania życiem, osiągnięciami i zbiorami Jacoba (1637-1697) i Johanna Philippa (1680-1764) Breyne, ich biblioteka rzadko przyciągała uwagę naukowców. Zaniedbanie to wynika po części z rozproszenia książnicy oraz faktu, że Bibliotheca Breyniana była tylko jednym z wielu cennych księgozbiorów gdańskich XVIII wieku. Celem artykułu jest identyfikacja książek pochodzących z prywatnej bib-lioteki Breynów, które znalazły się w księgozbiorze gdańskiego Towarzystwa Przyrod-niczego, obecnie w znacznej mierze wchodzącego w skład Biblioteki Politechniki Gdańskiej. Zidentyfikowanie tych pozycji, oznaczonych ekslibrisem, superekslibrisem i odręcznymi notatkami, jest niezbędne do prześledzenia historii księgozbioru a porów-nanie z istniejącymi dokumentami bibliotecznymi (inwentarze, katalogi) pozwala zrozu-mieć oświeceniowy model wymiany informacji i rozmiar sieci naukowej Breynów. W artykule zaprezentowano 10 zidentyfikowanych tytułów z Bibliotheca Breyniana, oznaczonych ekslibrisem, superekslibrisem i odręcznymi notatkami, oraz barwny ekslibris herbowy Breynów, nieznany do tej pory uczonym.
Go to article

Authors and Affiliations

Bartłomiej Siek
1
Katarzyna Pękacka-Falkowska
2
ORCID: ORCID

  1. Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych, Gdański Uniwersytet Medyczny
  2. Katedra i Zakład Historii i Filozofii Nauk Medycznych, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Nathanael Matthäus von Wolf (1724-1784) to niezwykła postać oświecenio-wa. Ukończył studia medyczne i przyrodnicze na uniwersytetach w Lipsku i Erfurcie. Jako lekarz Stanisława Lubomirskiego i Adama Kazimierza Czartoryskiego, towarzyszył patronom w podróżach po Europie, nawiązując kontakty ze słynnymi uczonymi i poznając nowe metody leczenia pacjentów. W Warszawie i Gdańsku z powodzeniem praktykował wariolizację, pierwszy sposób szczepienia przeciwko ospie prawdziwej. Publikował roz-prawy medyczne i przyrodnicze, opracował systematykę nazw roślin w opozycji do no-menklatury Linneusza. W Warszawie, Tczewie i Gdańsku – gdzie zamieszkał w 1773 roku – prowadził obserwacje astronomiczne satelitów Jowisza oraz Księżyca i Słońca. W mieście nad Motławą na Biskupiej Górce za własne fundusze wzniósł nowoczesne obserwatorium. W 1776 roku został członkiem Towarzystwa Przyrodniczego w Gdańsku a rok później Królewskiego Towarzystwa Naukowego w Londynie. Zaginiony grób tego znakomitego uczonego odnaleziono w 2019 roku. W aneksie artykułu zestawiono Wolfiana zachowane w zbiorach Biblioteki Gdańskiej, które wśród innych obiektów zaprezentowano podczas biograficznej wystawy w 2024 roku.
Go to article

Authors and Affiliations

Magdalena Madeja-Grzyb
1

  1. Dział Zbiorów Specjalnych, PAN Biblioteka Gdańska
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Artykuł dotyczy dosyć szczegółowego problemu, jakim jest analiza katalogu biblioteki pruskiej Szkoły Wojennej (1893-1918) i stanowi przyczynek do historii bib-liotekarstwa oraz wojskowości na terenie Gdańska. Przedmiotem jest zachowany w PAN Bibliotece Gdańskiej katalog zaginionych zbiorów Szkoły Wojennej w stanie z 1908 roku; w tekście przedstawiono jego strukturę oraz podano ogólną ilość i wyszczególniono wybrane pozycje zgromadzone w książnicy. Artykuł określa kanon literatury militarnej, co umożliwia poznanie zakresu wiedzy, jaką zdobywali adepci odpowiedniego poziomu pruskiego szkolnictwa wojskowego. Analiza prowadzenia zapisów katalogowych daje wgląd w sposób, jakość i problematykę kształcenia w konkretnej Szkole Wojennej. His-toria uczelni i biblioteki stanowi również przyczynek do dziejów i poziomu edukacji w Gdańsku na przełomie XIX i XX wieku.
Go to article

Authors and Affiliations

Paweł Pinkiewicz
1
ORCID: ORCID

  1. Dział Nowej Książki, PAN Biblioteka Gdańska

Instructions for authors


Instructions for authors

Information for authors

Decisions on whether any given text shall be published are taken by the Editors of Libri Gedanenses. After receiving positive reviews, they also decide on the placement of submissions in one of the following sections: ‘papers and announcements’, ‘materials’, ‘essays’, or ‘reviews and polemics’. The Editors do not accept materials which are inconsistent with the editorial guidelines and reserve the right to introduce changes and shorten texts, as well as to select illustrations in consultation with Authors. The submitted materials are not returned.
Authors transfer to Gdańsk PAS Library the copyright and related rights to the published texts in all currently known areas of exploitation, including the ones specified in Art. 50 of the Act of 4 February 1994 on Copyright and Related Rights, in particular: copying and reproducing by print or digital technique, putting copies into circulation, and disseminating them in digital form.

Libri Gedanenses does not pay fees to authors. Authors receive one copy of the annual and a digital version of their publication (pdf).

Editorial guidelines

The Editors of Libri Gedanenses kindly ask Authors to comply with the guidelines concerning the preparation and submission of texts and illustrations for publication that are presented below. Authors are required to specify their academic/professional title/degree, current place of work, and their e-mail address – or, if necessary, address for correspondence.
Texts should be prepared in WORD in the RTF format. Papers should not have more than 48,000 characters (spaces inclusive), and reviews no more than 12,000 characters (spaces inclusive). Text formatting: font Times New Roman 12, line spacing 1.5 points; formatting of footnotes: font Times New Roman 10, line spacing 1.5 points. Footnotes and bibliographies should be modelled on the ones published in the journal. An abstract of 800-1200 characters (spaces inclusive) and 5-7 keywords should be provided with every text.
Illustrations should be made in the TIFF format, 600 dpi. Every list of illustrations must contain information on who are the authors of scans/photos and copyright owners.
Texts and illustrations should be submitted in the digital form to libri@bg.pan.pl (or, exceptionally, on a CD/DVD by post to: Libri Gedanenses, PAN Biblioteka Gdańska, 80-858 Gdańsk, ul. Wałowa 15).

Additional info

Archival issues

Bibliography of the contents of Libri Gedanenses volumes 1-35 (1968-2018) is available at https://bgpan.gda.pl/o-bibliotece/libri-gedanenses/

Publication Ethics Policy

Publication ethics

The publication ethics of Libri Gedanenses are consistent with the Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors developed by the Committee on Publication Ethics https://publicationethics.org/files/Code_of_conduct_for_journal_editors_Mar11.pdf

The Editorial Board evaluates the submitted works in terms of their contents without regard to the authors. All the submitted materials remain confidential. They are only available to editors, reviewers and, in some cases, the editors’ advisors. Reviews are confidential also.

Libri Gedanenses publishes only original texts. The Editors expect authors to maintain scientific reliability and respect publication standards, with particular regard to quoting the results of other authors’ works. It is assumed that authors had read the works they refer to.

All persons who contributed a significant input into the development of the work should be mentioned as co-authors. The first author mentioned should submit the final text to the journal after it has been approved as the version for publication by all other co-authors.

The Editorial Board is entitled to reject the work if it is guilty of plagiarism, if the text has already been published, or if the presented research results turn out to be unreliable due to the author’s conscious activity or their involuntary error.

Peer-review Procedure

Reviewing procedure

Preliminary decisions on the rejection or acceptance of the works submitted for reviewing are taken by the Editorial Board of Libri Gedanenses. The basic evaluation criteria include the consistence of the topic with the journal’s profile, the text’s scientific value, its logical organization and linguistic form. The accepted materials are edited in agreement with the authors.

The papers undergo a double blind review process. Each of them is reviewed by two reviewers selected in a manner excluding a conflict of interests with the author. Reviewers recommend that the reviewed papers be accepted, suggesting the introduction of corrections, or that they be rejected. Reviews are made in writing and are completed with a clear evaluation of a given work under review. It is on their basis that the final decisions are taken by the Editorial Board.

Non-scientific texts – such as reviews, polemics, obituaries and reports – are in principle not reviewed, although they may be referred for a review.

A full list of reviewers is given in the appropriate volume of the journal.


Reviewers

Tom 41 (2024)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr Jan Daniluk (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Sławomir Kościelak (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Jacek Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Żeglińska (Uniwersytet Gdański)

Tom 40 (2023)

dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Sławomir Kościelak (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Krzysztof Lewalski (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Mieczysław Nurek
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Marek Stażewski
prof. dr hab. Tadeusz Stegner (Uniwersytet Gdański)
prof. dr hab. Jacek Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Żeglińska (Uniwersytet Gdański)

Tom 39 (2022)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Karol Łopatecki (Uniwersytet w Białymstoku)
dr Anna Łysiak-Łątkowska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Radosław Skrycki (Uniwersytet Szczeciński)
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)

Tom 38 (2021)

dr Zbigniew I. Brzostowski (Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku)
dr hab. Bogdan Burliga (Uniwersytet Gdański)
dr Anna Łysiak-Łątkowska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Gabriela Majewska (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Iwona Sakowicz-Tebinka (Uniwersytet Gdański)
dr hab. Andrzej Woziński (Uniwersytet Gdański)




This page uses 'cookies'. Learn more